واحد هفت

غذا:
همه ي موجودات زنده، از جمله انسان، براي رشد و ادامه ي زندگي خود به غذا احتياج دارند. تمام اعمال حياتي بدن مثل نفس کشيدن و کليه ي فعاليتها مثل فکر کردن و يا ورزش به نيرو و انرژي نياز دارند. غذا پس از هضم در بدن، حرارت و انرژي توليد مي کند.


تغذيه و اقتصاد خانواده

توجه به نکات زير در تهيه مواد غذايي مي تواند از اتلاف هزينه ي خانواده و اسراف مواد غذايي جلوگيري نمايد.
1 – نياز بدن خود را به انواع و مقدار مواد غذايي مختلف بشناسيد.

2 – آن نوع مواد غذايي را بخوريد که داراي ارزش غذايي مناسب باشد.

3 – در مصرف مواد غذايي، تعادل و تناسب را رعايت کنيد (از پرخوري و کم خوري بپرهيزيد).

4 – دقت کنيد که در آماده سازي مواد غذايي ارزش غذايي آنها از بين نرود.

 

پخت صحيح مواد غذايي

1 – برنج: خيس کردن و شست و شوي زياد و آبکش کردن برنج مقدار زيادي از مواد نشاسته اي و ويتامينهاي برنج را هدر مي دهد.

2 – سبزيها: خيس کردن زياد سبزيها و شستن سبزيهاي خرد شده، ويتامينهاي آن را از بين مي برد. براي پختن سبزي ابتدا بايد آب را بجوشانيد سپس سبزي را در درون آب جوش بريزيد.

3 – گوشت: خيس کردن گوشت و قطعات کوچک گوشت، مقدار زيادي از مواد آن را هدر مي دهد. گوشت بهتر است در قطعات کوچک و با بخار يا آب کم پخته شود. گوشت کباب شده ارزش غذايي بيشتري دارد اما از نظر بهداشتي بايد خوب مغز پخت شود.

4 – حبوبات: حبوبات بهتر است چند ساعت قبل از پخت در آب سرد خيسانده شود. آب آن بايد چند بار عوض شده و پخته گردد.

5 – آب حبوبات، گوشت، سبزي و برنج پخته شده را دور نريزيد، مي توانيد در تهيه آش و سوپ از آن استفاده کنيد.

انتخاب مواد غذايي سالم

يکي از راههاي پيشگيري از مسموميتهاي غذايي، انتخاب و مصرف مواد غذايي سالم است. تشخيص قطعي مواد غذايي ناسالم در آزمايشگاههاي ويژه انجام مي گيرد. مواد غذايي در صورتي مفيدند که کاملاً سالم و بهداشتي باشند.

گوشت دام: رنگ گوشت سالم صورتي يا قرمز روشن است. بافتهاي آن سالم و قابل ارتجاع است و بوي مطبوعي دارد. بافتهاي چربي آن نيز سفيد يا زرد کم رنگ است. گوشت ناسالم داراي رنگ تيره و بوي نامطبوع است و حالت ارتجاعي خود را از دست داده است. به طور کلي لاشه بايد داراي مُهر نظارت بهداشتي باشد. دل و جگر و ساير محتويات شکمها بايد داراي رنگ يکنواخت، بدون کيست و غده باشد.

گوشت مرغ: مرغ تازه داراي چشمان روشن، درخشان و برجسته است و پاهاي آن انعطاف پذير است. اما مرغ مانده داراي چشمهاي تيره و فرورفته، پاهاي سفت و سخت و گوشت شل و سست است.

گوشت ماهي: گوشت ماهي به شدت فساد پذير است و بايد بعد از صيد در جاي سرد نگهداري شود. ماهي سالم داراي فلسهاي محکم و چشمهاي درخشان و شفاف است. ماهي فاسد داراي فلسهاي سست و چشمهاي تيره و فرورفته است و رنگ پره هاي آبشش آن تيره و کدر است. رنگ پره هاي ماهي سالم صورتي يا قرمز شفاف است و گوشت آن داراي حالت ارتجاعي است.

کنسرو: قوطي کنسرو بايد کاملاً سالم و بدون هيچ گونه سوراخ و لحيم شدگي باشد. سطح قوطي بايد صاف و بدون برجستگي باشد. کنسرو ماهي ممکن است حاوي سم خطرناکي به نام (بوتوليسم) باشد که استفاده از آن منجر به مرگ مي شود.

سوسيس و کالباس: داراي رنگ قرمز روشن و يکنواخت با طعم و بوي مطبوع است. تمام قسمتهاي آن بايد صاف، بدون برجستگي و يا فرورفتگي باشد.

شير و فرآورده هاي آن: شير ممکن است حاوي ميکروبهاي بيماري زا از قبيل تب مالت باشد که از نظر ظاهر قابل تشخيص نمي باشد. بهتر است از شير و فرآورده هاي آن که به روش استرليزه و پاستوريزه تهيه مي شود استفاده شود. شير فاسد حالت يکنواختي خود را از دست مي دهد و بوي آن نامطبوع مي شود. براي تشخيص فاسد بودن شير اگر آن را بجوشانيد، در مدت کمي مايع زرد رنگ و ساير مواد شير به صورت دَلََمه از هم جدا مي شوند.
پنير: نوع پاستوريزه پنير بهتر از ساير انواع آن است.

ميوه ها: داراي بويي مطبوع، پوستي شفاف و تازه و خوش رنگ هستند و اثري از لکه، زدگي، سوراخِ ورود حشرات و گنديدگي در آنها ديده نمي شود.

سبزيها: داراي رنگ طبيعي و شفاف و بوي مطبوعي هستيد. سبزيها به هنگام مصرف نبايد داراي له شدگي، پاره شدگي، خوردگي حشرات يا گنديدگي و برگهاي زرد يا سياه باشند.


منابع آلوده کننده مواد غذايي

غذاي انسان از دو منبع گياهي و حيواني تأمين مي شود. مواد غذايي در صورتي مفيدند که سالم باشند. فساد مواد غذايي ممکن است مربوط به آفات و بيماريهاي گياهي و حيواني باشد و يا در مرحله ي مصرف يعني هنگام انبار کردن، انتقال، پخت و پز و حتي هنگام خوردن به ميکروب آلوده و فاسد شود. در انتقال و نگهداري آنها بايد به دو نکته توجه کرد:

1 – زمان انتقال و نگهداري مواد غذايي در حد امکان کوتاه باشد.

2 – وسايل حمل و نقل و نگهداري مواد غذايي بايد متناسب با نوع غذا و با استفاده از دانش و علوم جديد در نظر گرفته شود.


شير ناسالم

 

پوشاک

لباس پوشيدن پديده اي است که تقريباً به اندازه طول تاريخ بشر سابقه دارد. يکي از عوامل

 مهم استفاده از پوشاک براي انسانها محافظت بدن، در برابر عوامل طبيعي بوده است.

 عواملي از قبيل آب و هوا، کار و پيشه، اختراع و اکتشاف و ... باعث تغيير و تحول لباس در دوره هاي مختلف گرديده است.
پارچه، جزء مواد اوليه پوشاک محسوب مي شود. بنابراين ساده ترين نوع پارچه از به هم

 بافته شدن دو دسته نخ عمود بر هم تشکيل مي شود. نخهايي که در جهت طول

پارچه قرار دارند «تار» و نخهايي که در جهت عرض پارچه قرار مي گيرند «پود» ناميده مي شوند.

 

دوختهاي ساده

وسايل مورد نياز: نخ، پارچه، سوزن، قيچي، انگشتانه، سنجاق، صابون خياطي

الف- کوک ساده (شلال ساده)

اين دوخت براي اتصال درزها و يا وصل دو تکه و يا تا نمودن لبه هاي پارچه به ار مي رود.

 طول هر شلال کوک در حدود يک سانتي متر و فاصله ي شلالهاي زير و روي پارچه با هم

 برابر است.

ب – زيگزاگ ساده

براي اتصال لبه ي لباس از اين دوخت استفاده مي شود. پس از تا زدن لبه ي پارچه با دقت

و از چپ به راست روي آن را زيگزاگ بزنيد. هر بار سوزن را در ضخامت چند تار از پارچه

 فرو برده و خارج سازيد. دقت كنيد نخ كشيده نشود و زير دوخت زيگزاگ در سمت روي

 پارچه مطلقاً نبايد ديده شود. معمولاً اين دوخت روي پارچه هاي نسبتاً ضخيم انجام مي پذيرد.

ج) دندان موشي

از اين دوخت براي تزيين لبه ي دستمال و جانماز و موارد ديگر استفاده مي شود

. شروع دوخت از چپ به راست است. لبه ي پارچه را تا زده و سپس سوزن را از

 ميان پارچه بيرون بياوريد به طوري که نخ به صورت حلقه اي زير آن قرار گرفته باشد،

 اين نخ حلقه شده را با انگشت شست دست چپ نگه داريد.

 

پرسش واحد 7 – خوراک و پوشاک

1 – ميزان حجم غذا بهتر است يا انرژي موجود در آن؟

انرژي موجود؛ چون تمام اعمال حياتي بدن مثل نفس کشيدن و کليه ي فعاليتها

مثل فکر کردن و يا ورزش به انرژي نياز دارند.

 

2 – چرا بايد عادتهاي غذايي نامناسب را در خود خانواده اصلاح نماييم؟

تا سلولهاي بدن حداکثر استفاده را از غذاي موجود ببرند؛ براي مثال اگر بعد از غذا

 بلافاصله چاي بخوريم، چاي مانع جذب آهن غذا در بدن مي شود.

 

3 – راههاي تشخيص گوشت سالم را بنويسيد؟

1. رنگ گوشت بايد صورتي يا قرمز روشن باشد.

2. بافتهاي آن سالم و قابل ارتجاع باشد و بوي مطبوعي دهد.

3. بافتهاي چربي آن سفيد يا زرد کمرنگ باشد.

 

4 – خصوصيات گوشت ماهي مانده چيست؟

ماهي فاسد داري فلسهاي سست و چشمهاي تيره فرو رفته است و رنگ پره هاي

 آبشش آن تيره و کدر است. گوشت ماهي فاسد را اگر فشار دهيم به سختي به حالت اوليه بر مي گردد.

 

5 – سوسيس و کالباس سالم بايد چه خصوصياتي داشته باشد؟

داراي رنگ قرمز روشن و يکنواخت با طعم و بوي مطبوع است. تمام قسمتهاي آن بايد صاف، بدون برجستگي و يا فرورفتگي باشد.

 

6 – خصوصيات تخم مرغ فاسد را بنويسيد؟

سطح پوست آهکي تخم مرغ سالم، برجستگي هايي دارد و در مقابل نور، شفاف

 است و اگر آن را بشکنند، زرده و سفيده ي آن کاملاً از هم جدا هستند، همچنين

 تخم مرغ سالم را اگر در آب بيندازيد، به زير آب مي رود.

 

7 – خصوصيات غلات سالم به چه صورتي است؟

داراي پوستي سالم اند و نبايد آثار نفوذ حشرات در آنها ديده شود، همچنين نبايد

 همراه با حشرات يا کرم باشند و نبايد بوي نامطبوع بدهند.

 

8 – منابع آلوده کننده مواد غذايي چيست؟

فساد مواد غذايي ممکن است مربوط به آفات و بيماريهاي گياهي و حيواني

 باشد و يا در مرحله ي مصرف معين هنگام انبار کردن، انتقال، پخت و پز و حتي

 هنگام خوردن به ميکروب آلوده و فاسد شود.

 

9 – پوشيدن لباس، علاوه بر محافظت بدن در برابر عوامل طبيعي چه فوايد ديگري دارد؟

محافظت در برابر خطرات شغلي – حفظ ارزشهاي انساني – زيبايي – آراستگي و ...

 

10 – چه نخهايي را تار و چه نخهايي را پود مي گويند؟

نخهايي که در جهت طول پارچه قرار دارند «تار» و نخهايي که در جهت

 عرض پارچه قرار دارند «پود»ناميده مي شود.

 

سئوالات واحد هفت

1- موجود زنده اگر به اندازه کافی غذا نخورد چه اتفاقی خواهد افتاد؟

 2- بدن برای انجام دادن اعمال حیاتی مثل.....................و................... به نیرو و انرژی نیاز دارد.

 3- سه مورد از فعالیت هایی که انسان برای انجام آن ها به نیرو و انرژی نیاز دارد را نام ببرید.

 4- ماده مغذی را تعریف کنید.

 5- شش نوع ماده مغذی را نام ببرید.

 6- مواد مغذی انرژی زا عبارتند از الف-...............  ب- ..................

  7- وظیفه کدام ماده مغذی رشد و ترمیم بدن است؟

 8- مواد مغذی محافظ را نام ببرید. 9- مواد مغذی شیر را بنویسید.

 10- چه نکاتی تاثیر زیادی بر اقتصاد و سلامت خانواده دارد؟

 11- سه مورد از عادت های سالم غذایی را بنویسید.

12- در چه صورت مقدار زیادی از مواد نشاسته ای و ویتامین های برنج از بین می رود؟

 13- برنج بهتر است به صورت................ یا............... مورد استفاده قرار بگیرد.

 14- خیس کردن زیاد سبزی ها ................. آن را از بین می برد.

 15- برای پختن صحیح سبزی ها چگونه باید عمل کرد؟

 16- بهترین روش پخت سبزی ها چه روشی است؟

 17- برای پخت مناسب سبزی از چه دستگاه هایی می توان استفاده کرد؟

 18- در چه صورت مقدار زیادی از مواد مفید گوشت از بین می رود؟

 19- گوشت بهتر است چگونه پخته شود؟

 20-  گوشت.................. ارزش غذایی بیشتری دارد اما از نظر بهداشتی باید خوب.................... شود.

21- قبل از پخت حبوبات چه کارهایی باید انجام بگیرد؟

22- در پخت مواد غذایی از آب حبوبات، گوشت و سبزی پخته شده، چه استفاده ای می توان کرد؟ 23- بهترین راه تشخیص فساد مواد غذایی چیست؟

 24- مواد غذایی بسته بندی و منجمد باید دارای چه مشخصاتی باشند؟

 25- مشخصات گوشت دام سالم را بنویسید. 26- ویژگی های گوشت دام ناسالم را بنویسید. 27- دل و جگر دام ها باید دارای چه مشخصاتی باشند؟

 28- مشخصات گوشت های زیر را بنویسید: الف- مرغ تازه    ب- مرغ مانده

  29- گوشت ماهی بعد از صید باید در کجا نگه داری شود، چرا؟

 30- ویژگی های گوشت های زیر را بنویسید: الف- ماهی سالم      ب- ماهی فاسد  

  31- مشخصات قوطی کنسرو مناسب را ذکر نمایید.

 32- سم خطرناک کنسرو ماهی چه نام دارد و برای از بین بردن آن چه کاری باید انجام شود؟

33- سوسیس و کالباس سالم باید دارای چه ویژگی هایی باشند؟

 34- شیر ممکن است حاوی میکروب های بیماری زا مانند..................و................... باشد.

 35- برای جلوگیری از بیماری باید از شیری که به روش های............و................... تهیه می شود، استفاده کرد.

 36- دو مشخصه مهم شیر فاسد را بنویسید.

 37- برای تشخیص فاسد بودن شیر چه عملی باید انجام بگیرد، چرا؟

 38- کدام نوع پنیر بهتر از انواع دیگر آن است؟

 39- کدام نکات باید در باره پنیر محلی مورد توجه قرار بگیرد؟

 40- چه نکته مهمی به هنگام مصرف کشک باید رعایت شود؟

 41- در تهیه و مصرف مواد غذایی به چه نکاتی باید توجه کرد؟(4 مورد)

 42- عدم توجه به چه نکاتی موجب هدر رفتن مواد غذایی می شود؟

 « ب- پوشاک»

1- کدام پدیده به اندازه طول تاریخ بشر سابقه دارد؟

 2- عامل مهم استفاده از پوشاک توسط انسان ها را بنویسید.

 3- چه عواملی باعث تغییر و تحول لباس در دوره های مختلف تاریخ شده است؟

 4- در هر جامعه بخش های مختلفی مانند کارخانه های............و...........و............. برای آماده کردن پارچه تلاش می کنند.

 5- ساده ترین نوع پارچه چگونه تشکیل می شود؟

 6- نخ تار را تعریف کنید.

 7- به چه نخی، نخ پود گفته می شود؟

خورشید

نور خورشيد و اثر پراکنده‌کنندگي جو

هنگامي‌که نور خورشيد با جوّ زمين برخورد ميکند، فوتون‌هاي نور آبي از طيف نور خورشيد جدا شده و در جو پراکنده ميشوند و به همين علت آسمان به رنگ آبي ديده مي‌شود. جدا شدن طيف آبي از نور خورشيد موجب ميشود که رنگ قرمز در نور خورشيد بيشتر نمايان شود که به همين علت ناظر روي زمين خورشيد را به رنگ زرد مشاهده ميکند. در هنگام طلوع و يا غروب که نور خورشيد مسافت بيشتري را در جو ميپيمايد تا به ناظر برسد، فوتون‌هاي آبي بيشتري از طيف نور خورشيد توسط جو جذب ميشود و به همين علت خورشيد به رنگ نارنجي يا قرمز مشاهده ميشود.

نور خورشيد منبع اصلي تأمين انرژي در زمين است. [ثابت خورشيدي]، مقدار انرژي‌اي است که هر منطقه‌اي که مستقيماً تحت تاثير تابش نور خورشيد قرار مي‌گيرد، دريافت مي‌کند. ثابت خورشيدي براي منطقه‌اي در فاصله يك واحد نجومي ‌از خورشيد، که زمين نيز در همين فاصله قرار گرفته، تقريباً برابر با 1370 وات به ازاي هر مترمربع است.

نوري که از خورشيد به سطح کره زمين مي‌رسد، بسيار ضعيف‌تر از آن چيزي است که بايد به زمين برسد که البته علت اين امر برخورد نور خورشيد با جوّ زمين است. بنابراين ميزان ثابت خورشيدي براي هر نقطه‌اي که در شرايط هوايي مطلوب و غيرابري تحت تاثير تابش مستقيم نور خورشيد قرار گيرد (زماني که خورشيد در [سمت الرأس]  -که همان نقطه اوج خورشيد است- قرار داشته باشد) حدود 1000 وات به ازاي هر يك متر مربع است.

اين انرژي مي‌تواند با روش‌هاي طبيعي و مصنوعي گوناگوني تحت کنترل درآمده و به خدمت گرفته شود. به عنوان مثال، گياهان در فرايند فوتوسنتز نور خورشيد را جذب کرده و با تغيير اين انرژي به ترکيبات شيميايي اکسيژن توليد مي‌كنند و ترکيبات کربنداري چون دياکسيدکربن را كاهش مي‌دهند. همچنين گرما و يا انرژي الکتريکي توليد شده توسط باتريهاي خورشيدي نيز نقش بزرگي در تامين نيازهاي بشر امروزي ايفا مي‌کند. انرژي نهفته در نفت خام و ساير سوختهاي فسيلي نيز در اصل ميليونها سال پيش در اثر تابش نور خورشيد به گياهان و تشکيل مواد آلي در آن‌ها به وجود آمده است.

[اشعه فرابنفش] خورشيد داراي خاصيت گندزدايي و ضدعفوني‌کنندگي است که مي‌توان از آن براي ضدعفوني کردن آب و تجهيزات گوناگون (مانند تجهيزات پزشکي) بهره گرفت. اين اشعه داراي فوايد پزشکي گوناگوني است که در اين ميان، ميتوان به توليد "ويتامين د" در بدن در اثر تابش آن به پوست اشاره کرد.

مقادير بسياري از اشعه فرابنفش خورشيد قبل از رسيدن به زمين توسط لايه ازن جذب ميشود و تنها مقادير اندکي از آن به سطح زمين ميرسد که ديگر براي انسان مضر نيست. بنابراين با تغيير عرض جغرافيايي، ميزان اشعه فرابنفشي که به سطح زمين ميرسد نيز تغيير ميکند. در اصل زاويهاي که خورشيد در هنگام ظهر با سمت الرأس ميسازد، منشأ تمام تنوعهاي زيستي مانند تنوع رنگ پوست انسان‌ها (با توجه به اينکه در کدام بخش از کره زمين زندگي ميکنند) است.
 

هابل شاهد عینی بلعیده شدن یک سیاره توسط ستاره اش

ابزار جدید تلسکوپ هابل به نام طیف نگار منشاء کیهانی شاهد بلعیده شدن

یکی از داغترین سیاره های کهکشان راه شیری توسط ستاره اش است. در واقع این ستاره با بلعیده شدن کامل تنها 10 میلیون سال دیگر فاصله دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر، سیاره WASP-12b به اندازه ای به ستاره شبه خورشیدی اش نزدیک است که درجه حرارت آن به حدود 28 هزار درجه

 فارنهایت رسیده و به واسطه کششهای شدید از جانب این ستاره به یک توپ فوتبال شباهت پیدا کرده است. اتمسفر این سیاره در حدود سه برابر شعاع سیاره مشتری متورم شده و در حال پرت کردن مواد به داخل ستاره است. همچنین جرم این سیاره 40 درصد بیشتر از مشتری اعلام شده است.

این تاثیر رد و بدل کردن مواد میان دو جرم ستاره ای به صورت متداولی در سیستمهای دوتایی ستاره ای دیده می شود اما این اولین باری است که این پدیده با وضوح و شفافیتی بالا قابل رصد بوده است.

"کارول هاسول" یکی از دانشمندان دانشگاه Open در انگلستان می گوید:

 "ما ابری عظیم از مواد را در اطراف این سیاره که در حال فرار بوده و در نهایت

 به دام ستاره اش خواهد افتاد، مشاهده کرده ایم. در عین حال در میان

 این مواد عناصری دیده شده است که تا به حال در سیاره های خارج از

 منظومه

 خورشیدی دیده نشده بود."

مطالعاتی که سال گذشته انجام گرفته بود نشان می دادند سطح سیاره

 می تواند تحت تاثیر نیروی گرانش ستاره تغییر شکل داده و این نیروی

 کششی شدید به اندازه ای بخشهای مرکزی سیاره را داغ می کند که این حرارت منجر به وسعت پیدا کردن اتمسفر خارجی سیاره می شود.

اکنون هابل این پیش بینی را تایید کرده است. WASP-12b کوتوله زرد

 رنگی است که در فاصله 600 سال نوری در صورت فلکی "ارابه ران" قرار

 گرفته و هر 1.1 روز حرکت در مدار ستاره اش را کامل می کند. این سیاره فراخورشیدی توسط تلسکوپ WASP و در سال 2008 کشف شده است. 

رصدهای طیف ماورا بنفش نشان داده اند با نزدیک تر شدن سیاره به ستاره، خطوط جذبی قلع، آلومینیوم و منگنز در میان دیگر عناصر بیشتر خود را

 نمایان می سازند و این به آن معنی است که این عناصر در اتمسفر هر دو جرم وجود دارد. در واقع توانایی ردیابی این عناصر توسط هابل شواهدی

 قوی را مبنی بر گستردگی بیش از اندازه اتمسفر سیاره به واسطه

داغ شدن آن ارائه می کند.

بر اساس گزارش استروفیزیک، در عین حال دانشمندان با استفاده از

 طیف نگاری ماورا بنفش به محاسبه انحنای نور پرداختند تا میزان

مسدود شدن نور ستاره حین عبور سیاره از مقابل آن را تعیین کنند.

 عمق انحنای نور به محققان امکان داد تا با دقتی بالا شعاع سیاره را

 محاسبه کنند. نتایج نشان داد اگزوسفیر جاذب ماورا بنفش وسعتی

 بسیار بیشتر از لایه ای مشابه در سیاره ای معمولی با جرمی یک چهارم

بالاتر از مشتری را دارد.

بازوی گم شده راه شیری پیدا شد

دو اخترشناس از مرکز فیزیک اخترشناسی هاروارد اسمیتسونیان موفق

 شدند بازوی گم شده کهکشان راه شیری را بیابند.

به گزارش خبرگزاری مهر، بازوی گم شده کهکشان راه شیری که

 اخترشناسان هاروارد اسمیتسونیان به تازگی موفق به کشف آن شده اند

 جای مناسبی برای یافتن حیات بیگانه نیست.

به نظر نمی آید این بازوی گم شده مکانی مناسب برای یافتن سیاره

 ای

 با قابلیت پشتیبانی از حیات داشته باشد و متخصصان معتقدند احتمال

 اینکه حیات در بخشهای مرکزی کهکشان شکل بگیرد بیشتر است.

بازوی جدید در انتهای بازوی سپر-قنطورس واقع شده و فاصله آن از مرکز کهکشانی در حدود 50 هزار سال نوری است. این کشف می تواند درک اخترشناسان را از شکل واقعی کهکشان راه شیری گسترش دهد.

آنچه همواره در تصاویر از کهکشان راه شیری دیده می شود در واقع

 گمانه زنی دانشمندان از شکل اصلی کهکشان راه شیری است، به دلیل

 وجود حجم زیادی از غبارهای میان کهکشانی امکان دید بخش بزرگی از

 کهکشان برای انسانها از بین رفته است و تنها امکان دیدن نیمی از آن

 وجود دارد.

با این همه این دید ناکامل پس از اینکه "توماس دیم" و "پاتریک تادئوس"

در مرکز اخترفیزیک هاروارد اسمیتسونیان تلسکوپ خود را به سوی

 حاشیه خارجی کهکشان راه شیری نشانه رفتند، تغییر پیدا کرد.

 آنها توانستند با کمک تلسکوپ خود قطعه ای از پازل کیهانی را کشف کنند.

با این همه محققان دانشگاه کالیفرنیا ویرجینیا بر این باورند که امکان

 وجود حیات در این بازوی کهکشان بسیار بعید است زیرا سیاره های

 فلزی مانند زمین که برای میزبانی حیات مناسب هستند بیشتر در مرکز

 کهکشان دیده می شوند.

بر اساس گزارش دیلی میل، در صورتی که حیاتی در بخشهای

 خارجی تر کهکشان شکل گرفته باشد، در حدود میلیاردها سال

 پیشرفته تر از تمدن

 انسانها خواهد بود زیرا ستاره ها در این مناطق از کهکشان عمری دو

 برابر عمر خورشید را دارند.

سیاره مشتری یک نوار خود را از دست داد

سیاره شناسان ناسا با بررسی تصویر جدیدی از سیاره مشتری اعلام

 کردند که این سیاره غول پیکر منظومه شمسی یکی از نوارهای نیمکره

 جنوبی خود را از دست داده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، یکی از ویژگیهای بارز سیاره مشتری وجود دو

 نوار تاریک قهوه ای رنگ در بالا و پایین خط استوای این سیاره است.

اکنون تازه ترین تصویری که یک ستاره شناس آماتور استرالیایی تهیه

 کرده است نشان می دهد که نوار نیمکره جنوبی بزرگترین سیاره

منظومه شمسی ناپدید شده است.

به گفته دانشمندان ناسا، علت ناپدید شدن ناگهانی این نوار قهوه ای

 رنگ می تواند به دلیل برخی فرایندهای همپوشانی لایه های مختلف

 توده های ابری بالای سیاره باشد.

این پدیده بسیار دیدنی کاملا غیرقابل پیش بینی نبوده است و

 دانشمندان احتمال وقوع آن را داده بودند.

مشتری با قطری حدود 143 هزار کیلومتر بزرگترین سیاره منظومه

 شمسی و یکی از درخشان ترین اجرام در آسمان شب است.

این سیاره را نخستین بار رومیان باستان رصد و به عنوان یکی از

 ستارگان قلمرو رب النوع های باستان شناخته معرفی کردند.

براساس گزارش نیوساینتیست، در تصاویری که در پایان سال

2009 از این سیاره تهیه شد نوار تاریک نیمکره جنوبی همچنان

 به وضوح قابل تشخیص بود. پس از این تاریخ، مشتری به خورشید

 بسیار نزدیک شد و بنابراین امکان رصد آن از زمین ممکن نبود.

از آغاز ماه آوریل این سیاره بار دیگر از زمین رویت و مشاهده شد

 که نوار جنوبی این سیاره ناپدید شده است.



تصویر 9 می ناپدید شدن نوار نیمکره جنوبی سیاره مشتری را

 به وضوح نشان می دهد

توضیح درباره اینکه چرا مشتری دارای دو نوار تاریک است با بررسی

 ساختار توده های این سیاره مسیر می شود.

احتمالا در منطقه این نوارها توده های ابری مایل به سفید به

 همان میزانی که در سایر مناطق این سیاره وجود دارند تشکیل

 نمی شوند.

این اولین بار نیست که مشتری نوار نیمکره جنوبی خود را از دست می دهد.

 در حقیقت ناپدید شدن این نوار هر 15 سال یکبار رخ می دهد و با

 عنوان پدیده SEB (نوار جنوب استوا) شناخته می شود.

کاوشگرPioneer 10  ناسا در سال 1973 برای اولین بار این سیاره را

 از نزدیک رصد و نبود این نوار جنوبی را کشف کرد. در دهه 90 نیز این

 نوار به طور موقت ناپدید شد.

شناسایی تاریکترین کهکشان

شناسایی تاریکترین کهکشانی که تاکنون رصد شده است

ستاره شناسان آمریکایی یک کهکشان کوتوله را در نزدیکی راه شیری

شناسایی کردند که تاریکترین کهکشانی است که تاکنون رصد شده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، این کهکشان کوتوله که در همسایگی راه شیری واقع شده است Segue 1 نام دارد.

این کهکشان تنها محتوی هزار ستاره است که این رقم در مقایسه با

 کهکشان ما که دارای صدها میلیارد ستاره است، بسیار ناچیز است.

هرچند نتایج اطلاعات جمع آوری شده حاکی از آن است که Segue-1

 نسبت به آنچه که نشان می دهد محتوی جرم بیشتری است. به

 طوریکه جرم این کهکشان 3 هزار و 400 برابر بیشتر است.

براساس گزارش اسپیس، بنابراین در این کهکشان کوتوله، ماده نامرئی

 (ماده تاریک) که 25 درصد از جهان را می سازد نسبت به ماده مرئی

ارجحیت دارد.

ستاره شناسان دانشگاه ییل و موسسه کارنگی واشنگتن با استفاده از

 تلسکوپ "کک 2" در جزایر هاوایی به این نتایج دست یافتند.

به گفته این محققان، ستارگان این کهکشان به طور غیرمنتظره ای پیر هستند

. این ستارگان از ابرهای گاز و گرد و غبار محتوی عناصر سنگین و در دوره ای تشکیل شده اند که در آن هنوز جهان دوران جوانی خود را طی می کرد.

در راه شیری، از ستارگان قدیمی باقیمانده از جهان نخستین، تاکنون تنها 30 نمونه شناسایی شده اند درحالی که در Segue 1 از هر 7 ستاره 3 مورد

 در گروه ستارگان پیر قرار دارند.

کشف وجود مولکولهای اکسیژن

کشف وجود مولکولهای اکسیژن در سحابی جبار
گروهی از دانشمندان بین المللی با استفاده از تازه ترین تصاویر گرفته شده توسط تلسکوپ فضایی هرشل وجود مولکولهای اکسیژن در سحابی جبار را تائید کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، تلسکوپ فضایی مادون قرمز هرشل نتایج اولین آزمایش وجود اکسیژن مولکولی در فضا را ارسال کرد. این مولکولها در صورت فلکی جبار کشف شدند. جبار، سحابی پیچیده ای است که در آن پدیده تشکیل ستارگان به صورت فعال وجود دارد.

اتمهای منفرد اکسیژن در فضا به ویژه در اطراف ستارگان عظیم وجود دارند، اما وجود اکسیژن مولکولی که در حدود 20 درصد از هوایی که تنفس می کنیم را تشکیل می دهد تاکنون از سوی ستاره شناسان تائید نشده بود.

"پل گولد اسمیت"، دانشمند ناسا در این خصوص توضیح داد: "اکسیژن گازی در سال 1770 کشف شد اما بیش از 230 سال زمان نیاز بود تا سرانجام بتوانیم با اطمینان بگوییم که این مولکول بسیار ساده در فضا نیز وجود دارد."

 

این تصویر مادون قرمز را تلسکوپ فضایی هرشل از سحابی جبار گرفته است. این سحابی تنها در فاصله هزار و 450 سال نوری از زمین قرار دارد

این ستاره شناسان دهها سال است که با کمک تلسکوپهای فضایی و توپهای ایرواستاتیک به دنبال این مولکول ساده ولی مهم می گردند.

در سال 2007 تلسکوپ سوئدی "اودین" این مولکول را شناسایی کرد اما دانشمندان نتوانستند نتایج این کشف را تائید کنند.
اکنون تلسکوپ هرشل موفق شد این مولکول را در سحابی جبار پیدا کند. ستاره شناسان معتقدند که این اکسیژن مولکولی در یخهای آب غنی شده و در داخل دانه های کوچک گرد و غباری که این یخها آزاد کرده اند محافظت شده است.

"گولد اسمیت" افزود: "ما نتوانستیم مقادیر بالایی از این مولکول را پیدا کنیم و هنوز نمی دانیم چه چیز ویژه ای در مناطقی که این مولکولها را در آنجا پیدا کردیم وجود دارد. جهان هنوز رازهای بیشماری دارد."

براساس گزارش مدیا ایناف، برنامه بعدی این محققان جستجوی مولکولهای اکسیژن در سایر مناطق تشکیل ستارگان است.

کشف بزرگترین توده آب در جهان/ ابری که 140تریلیون برابر زمین آب دارد

اخترشناسان موفق به کشف ابر عظیم و 12 میلیارد ساله ای شده اند که میزان آب نهفته در آن 140 تریلیون برابر آبهای موجود در اقیانوسهای زمین است.

به گزارش خبرگزاری مهر، اخترشناسان موفق به کشف قدیمی ترین و بزرگترین توده آبی شدند که تاکنون در جهان کشف شده است، ابری عظیم و 12 میلیارد ساله که در خود 140 برابر آبی که در اقیانوسهای زمین در جریان است را پنهان کرده است.

این ابر مملو از بخار آب سیاهچاله عظیمی که اخترنما نامیده می شود را در فاصله 12 میلیارد سال نوری از زمین در بر گرفته است. این کشف نشان می دهد آب از زمان آغازین جهان هستی پدیده ای عادی و فراوان به شمار می رفته است. به گفته اخترشناسان از آنجایی که نور مشاهده شده از این اخترنما 12 میلیارد سال پیش تابیده شده و اکنون به زمین رسیده است، می توان گفت آبی که در این ابر قرار گرفته تنها 1.6 میلیارد سال پس از پیدایش جهان هستی به وجود آمده است.

اخترنماها از جمله درخشانترین، قدرتمندترین و پرانرژی ترین پدیده ها در جهان هستی به شمار می روند که قدرت خود را از سیاهچاله های عظیمی به دست می آورند که غبارها و گازهای کیهانی را در خود مکیده و انرژی زیادی را به خارج ساطع می کنند.

در این پروژه محققان بر روی اخترنمایی خاص به نام APM 08279+5255 مطالعه کردند که سیاهچاله ای 20 میلیارد برابر عظیم تر از خورشید را درون خود داشته و انرژی آن برابر یک کوادریلیون خورشید است.

برای انجام این مطالعه محققان از دو تلسکوپ مختلف، تلسکوپهای هاوایی و کالیفرنیا برای تایید وجود بخار آب در این اخترنما استفاده کردند. حجم بالای بخار آب موجود در این ابر موجب شگفتی بسیاری از محققان شد زیرا مقدار این آب 400 برابر بیشتر از آبی است که تا کنون در کهکشان راه شیری کشف شده است، شاید به این دلیل که تمامی آب موجود در کهکشان راه شیری به جای بخار در شکل یخ وجود دارند.

بر اساس گزارش ان بی سی، بخار آب در این اخترنما در محدوده ای به وسعت صدها سال نوری توزیع شده است. این ابر درجه حرارتی برابر منفی 63 درجه فارنهایت دارد و تراکم آن 300 تریلیون بار کمتر از تراکم اتمسفر زمین است. این ابر نسبت به ابرهای معمولی و رایج در کهکشان راه شیری پنج برابر داغتر و 10 تا 100 برابر متراکم تر است.

آب اکسیژنه در فضا کشف شد

تیمی بین المللی از ستاره شناسان با هدف کشف اشکالی از حیات در جهان برای اولین بار موفق شدند در میان توده های گرد و غبار نزدیک به ستاره "رو- مار افسای" آب اکسیژنه کشف کنند.

به گزارش خبرگزاری مهر، پراکسید هیدروژن (آب اکسیژنه) حاصل یک پیوند شیمیایی میان دو مولکول مهم برای حیات است: آب و اکسیژن. به طوریکه پراکسید هیدروژن نقشی کلیدی در تولید آب و ازون در اتمسفر زمین ایفا می کند.

اکنون یک تیم بین المللی به سرپرستی ستاره شناسان رصدخانه فضایی اونسالا در سوئد با استفاده از تلسکوپ APEX واقع در ارتفاع 5 هزار متری در کوههای آند شیلی با رصد منطقه ای از کهکشان راه شیری در نزدیکی ستاره "رو- مار افسای" واقع در فاصله حدود 400 سال نوری از زمین، برای اولین بار توانستند این مولکول را در فضای بین ستاره ای کیهانی نیز کشف کنند.

این منطقه محتوی توده های متراکمی از گاز و گرد و غبار کیهانی بسیار سرد با دمای 250- درجه سانتیگراد است. در این توده های متراکم ستارگان جدید متولد می شوند.

این دانشمندان با کمک تلسکوپ APEX توانستند پرتوهای الکترومغناطیسی با طول موجهای زیر میلیمتری برانگیخته از این مولکولها را رصد کنند.

پر اکسید هیدروژن (H2O2) که همچنین با عنوان آب اکسیژینه نیز شناخته می شود، برای ضد عفونی کردن زخمها به کار می رود.

براساس گزارش اسپیس دیلی، این مولکول احتمالاً در فضا بر روی سطوح ذرات گرد و غبار کیهانی وجود دارد. این ذرات بسیار کوچک که شبیه به دانه های شن هستند زمانی تشکیل می شوند که هیدروژن (H) به مولکولهای اکسیژن(O2)  افزوده شود.

یکی از واکنشهای شیمیایی پراکسید هیدروژن، آب (H2O) تولید می کند و به همین دلیل، این کشف جدید می تواند به ستاره شناسان به درک بهتر تشکیل آب در جهان کمک کند.

کشف حلقه ای در مرکز راه شیری

کشف حلقه ای در مرکز راه شیری/ تصاویری از پاپیون مرکزی کهکشان

تلسکوپ فضایی "هرشل" آژانس فضایی اروپا با رصد منطقه مرکزی کهکشان

 راه شیری در طیف مادون قرمز یک حلقه غول پیکر پاپیونی شکل را کشف کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندان اسا در پروژه "های- گال" که بر روی

ماهواره هرشل کار می کنند موفق شدند برپایه رصدهای ماودن قرمز این

 رصدخانه فضایی آژانس فضایی اروپا ساختاری را شناسایی کنند که

تاکنون تنها نظریه وجودی آن ارائه شده بود.

این ساختار، حلقه ای بیضی شکل با قطر 650 سال نوری و جرم

 30 میلیون برابر جرم خورشید است که اطراف سیاه چاله مرکزی کهکشان

 راه شیری می چرخد. این حلقه غول پیکر و تقریبا نامتقارن از گرد و غبار و

 گازهای بسیار سردی تشکیل شده است.

"سرجو مولیناری"، سرپرست پروژه "های- گال" در این خصوص توضیح داد:

 "هرشل تصاویر بی نظیری از مرکز کهکشان تهیه کرده است به طوریکه

ما امروز یک نقشه کامل و جامع با جزئیاتی بی سابقه از این منطقه راه

 شیری در اختیار داریم. این چشم انداز استثنائی یک ساختار سرد در

 دمای 250 درجه سانتیگراد زیر صفر را نشان می دهد که شبیه به یک

8 وارونه یا یک پاپیون است."

وی افزود: "ما با مقایسه اطلاعات هرشل و اطلاعاتی که رادیوتلسکوپهای

 زمینی به دست آورده بودند نشان دادیم که این ساختار در حقیقت یک حلقه بیضوی در جهت عمودی است."

این حلقه در فاصله 28 هزار سال نوری از زمین واقع شده و ترکیبی از ماده ای سرد معادل 10 برابر ماده داخل سیاه چاله مرکز کهکشان است.

این حلقه همانند فسیلی از گذشته فعال راه شیری است. در حقیقت، در کهکشانهای فعال، حلقه های اطراف مرکز کهکشان بسیار عظیم

 هستند درحالی که در سایر موارد، تئوریها یک سری از توده های مجزا را پیش بینی می کند که همانند سیارات منظومه خورشیدی در اطراف

 مرکز کهکشان می چرخند.

پروژه "های- گال" از زمان پرتاب ماهواره هرشل در می 2009 تصاویر مادون قرمز این رصدخانه فضایی را بررسی کرده است.

براساس گزارش مدیا ایناف، هدف "های- گال" نقشه برداری از راه شیری

 و به ویژه منطقه مرکزی آن است. این ماموریت تاکنون نتایج علمی

 مهمی به دست آورده است که از جمله آنها می توان به شناسایی

 "رشته های 3" که از آنها ستارگان متولد می شوند، اشاره کرد.

یک فسیل از زمانهایی که در آن راه شیری هنوز یک کهکشان فعال بود. این عکس را
 دانشمندان پروژه "های- گال" در ماموریت هرشل اسا تهیه کرده اند. این تصویر، حلقه ای از
ماده ای سرد به قطر 650 سال نوری را نشان می دهد که به شکل یک پاپیون در اطراف سیاه
چاله مرکزی کهکشان می چرخد
 
 
 
 
این عکس و سایر تصاویر که در طول موجهای مختلف گرفته شده اند حلقه ای که در اطراف مرکز راه شیری می چرخد را نشان می دهند

 
 
 
 
پاپیون مرکز کهکشان

احتمال کشف سیاره های حلقه دار توسط کپلر

اخترشناسان باور دارند تلسکوپ کپلر در حال حاضر تنها تلسکوپی است که قادر است سیستمهای حلقه ای نامرئی سیاره های دورافتاده را رصد کرده و نام آنها را به لیست سیاره های خود بیافزاید.

به گزارش خبرگزاری مهر، تا به امروز به دور سیاره های فراخورشیدی کشف شده هیچ حلقه ای دیده نشده است اما بیشتر سیاره های کپلری به اندازه ای به ستاره های خود نزدیک هستند که کشش گرانشی چرخش عمودی آنها را نسبت به مدارهایشان ثابت نگه می دارد، این به آن معنی است که سیستم حلقه ای احتمالی چنین سیاره هایی همواره از نظر ما نامرئی خواهند بود.

یک سیاره باید مشابه سیاره زحل نسبت به صفحه مداری خود انحراف داشته باشد، ویژگی که بیشتر در مورد سیاره های دور از ستاره های مادر صدق می کند و چنین سیاره های دورافتاده ای را تنها با کمک رصدهای تلسکوپ کپلر می توان شناسایی کرد.

چنین حلقه هایی برای اینکه بتوانند باقی بمانند باید ساختاری سنگریزه مانند داشته باشند زیرا ذرات ریزتر تحت "تاثیر پوینتینگ- رابینسون" دچار فرسودگی شده و به واسطه تشعشعات بین ستاره ای به تدریج و به شکل مارپیچی به سمت ستاره مادر تغییر حالت خواهند داد.

یک حلقه سیاره ای در صورتی شکل می گیرد که قمر یک سیاره بیش از اندازه به سیاره نزدیک شده و به واسطه نیروهای کشندی از هم متلاشی شود، این پدیده به "حد رُوش" شهرت دارد، پدیده ای که در آن کشش های گرانشی یک جرم کیهانی بدنه آن جرم را از هم متلاشی می کند.

شاید زمین هم در میلیاردها سال پیش و در پی برخورد سیاره ای به اندازه مریخ دارای حلقه بوده است که مواد آن به تدریج ماه را تشکیل داده اند. شرایط آب و هوا در سیاره ای حلقه دار بسیار ناخوشایند و نامطلوب است. در صورتی که چنین سیاره ای مشابه زمین باشد با چرخشهای فصلی قطبهای شمالی و جنوبی آن در سایه مطلق فرو می روند و به این شکل زمستانها به شکلی کشنده سرد شده و هیچ ستاره ای در آسمان مشخص نخواهد بود.

تکامل حیات بر روی چنین سیاره ای نسبت به زمین با وجود عدم حضور چرخه شبانه روزی و وجود فصلهای افراطی بسیار متفاوت خواهد بود. این احتمال وجود دارد که در آینده مریخ نیز دارای چنین حلقه ای شود زیرا بزرگترین قمر این سیاره، فوبوس به صورت مارپیچی در حال نزدیک شدن به سیاره بوده و به تدریج از هم متلاشی خواهد شد و به این شکل زمینه شکل گیری حلقه سیاره ای به وجود خواهد آمد.

بر اساس گزارش دیسکاوری، در صورتی که چنین پیش بینی درست باشد طی چند سال آینده فهرست سیاره های کپلر نام سیاره های حلقه دار را نیز شامل خواهد شد تا به این شکل گرایش انسانها به این جهانهای دورافتاده بُعد دیگری به خود بگیرد.

ادامه نوشته

کشف پنج ستاره شبیه به زمین

اکتشافات جدید تلسکوپ فضایی کپلر ناسا و یافتن پنج سیاره شبه زمینی در کهکشان راه شیری، تردید بر سر یافتن پاسخ این سوال که آیا انسان در جهان تنها است یا نه را افزایش داده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندان ناسا به تازگی اعلام کرده اند تلسکوپ فضایی کپلر موفق به کشف پنج سیاره هم اندازه سیاره زمین شده است که در کهکشان راه شیری در مدار ستاره هایی در چرخشند.

این سیاره ها در منطقه ای که به منطقه قابل سکونت جهان هستی شهرت دارد، در حرکتند، منطقه ای که فاصله آن از ستاره میزبان به اندازه ای است که امکان وجود آب به شکل مایع را در سطح سیاره افزایش می دهد و آب مایع نیز پایه اصلی شکل گیری حیات در هر نقطه ای از جهان است.

"چارلز بولدن" رئیس سازمان ناسا در این رابطه گفت: ما در نسلی از علمی تخیلی بودن سیاره های فراخورشیدی عبور کرده و به امروز رسیده ایم، زمانی که کپلر به ما کمک کرده است تا پدیده ای علمی تخیلی را به واقعیت تبدیل کنیم.

تیم محققان کپلر در عین حال از کشف 6 سیاره دیگر خبر داده است که همگی از زمین بزرگترند اما به دور ستاره ای شبه خورشیدی در حرکتند. این ستاره در فاصله دو هزار سال نوری از زمین قرار دارد.

کپلر تا به امروز بیش از هزار و 200 جرم شبه سیاره ای را ردیابی کرده است، این حقیقت که تا کنون تعداد زیادی سیاره شبه زمینی در کهکشان راه شیری کشف شده اند نشان می دهد که در کهکشان زمین، تعداد بیشماری سیاره در مدار ستاره های شبه خورشیدی در چرخشند.

در واقع کپلر خود این سیاره ها را به صورت مستقیم مشاهده نکرده است بلکه کاهش میزان نور ستاره های آنها را در هنگام عبور سیاره ها از برابر ستاره ردیابی و احساس کرده است. پنج سیاره شبه زمینی در مدار ستاره هایی در حرکتند که کوچکتر و سردتر از خورشید هستند. همچنین تایید سیاره بودن و شبه زمینی بودن این اجرام نیازمند مطالعات گسترده تر و دقیق تر است.

محققان معتقدند از میان هزار و 200 جرم کشف شده توسط کپلر که میزان دقت رصد آن 90 درصد تخمین زده شده است، 80 درصد از آنها به عنوان سیاره به تایید خواهند رسید.

بر اساس گزارش سی ان ان، تلسکوپ کپلر در سال 2009 به فضا پرتاب شد و اکنون بر مدار میان مریخ و زمین در حال حرکت به دور خورشید است.

ادامه نوشته

کشف داغ ترین ستاره

داغ ترین سیاره جهان کشف شد
سیاره شاناسان با استفاده از اطلاعات تلسکوپ ویلیام هرشل در جزایر قناری داغ ترین سیاره جهان را که دمای آن به 3 هزار و 200 درجه سانتیگراد می رسد کشف کردند.

به گزارش خبرگزاری مهر، این سیاره که WASP-33b نام دارد با عنوان HD15082 نیز شناخته می شود. دانشمندان در سال 2006 وجود این سیاره را کشف کرده بودند اما اکنون اطلاعات جدید سیاره شناسان نشان می دهد که ستاره این سیاره یکی از داغ ترین ستاره های میزبان سیاره است و دمای آن به حدود 7 هزار و 160 درجه سانتیگراد می رسد. حداکثر دمای خورشید 5 هزار و 600 درجه است.

این سیاره چهار و نیم برابر بزرگتر از سیاره مشتری است و در فاصله ای به دور ستاره خود می چرخد که 7 درصد کمتر از فاصله میان خورشید و عطارد است. به همین دلیل این سیاره که در فاصله 380 سال نوری از زمین در صورت فلکی آندرومدا واقع شده است دمای بسیار بالایی دارد و با برخورداری از دمای 3 هزار و 200 درجه سانتیگراد داغ ترین سیاره ای است که تاکنون در جهان کشف شده است.

به سبب نزدیکی فاصله این سیاره با ستاره اش، یک سال آن معادل 29.5 ساعت زمینی است.

دانشمندان دانشگاه کلی در استافوردشایر با استفاده از دوربین مادون قرمز نصب شده بر روی تلسکوپ ویلیام هرشل در جزایر قناری موفق شدند دمای این سیاره را محاسبه کنند.

براساس گزارش نیوساینتیست، به گفته این دانشمندان دمای این سیاره 900 درجه بالاتر از داغ ترین سیاره ای است که پیش از این در کهکشان راه شیری شناخته شده بود.

کشف ستاره ی شبیه به زمین

این سیاره جدید یکی دیگر از جدیدترین رصدهای تلسکوپ کپلر است،

 تلسکوپی که در جستجوی نشانه هایی از نوسان نور ستاره ها به

 واسطه عبور یک سیاره از برابر آنها است، پدیده ای که آن را "گذر" می نامند.

"آلن باس" یکی از اعضای تیم پروژه کپلر از موسسه کارنگی می گوید

 این کشف مدرکی مستحکم برای پشتیبانی از این ایده است که ما

 در جهانی زندگی می کنیم که مملو از حیات است. کپلر در آستانه

 کشف فراوانی سیاره های شبه زمینی و قابل سکونت در کهکشان

 است.

سیاره جدید با نام کپلر 22b در فاصله 600 سال نوری و در مدار

ستاره ای مشابه خورشید، ستاره نوع G، در حرکت است. وسعت

 این سیاره 2.4 برابر زمین است و هر 290 روز یکبار به دور ستاره اش

 می چرخد، در حالیکه در منطقه قابل سکونت از ستاره اش واقع شده،

منطقه ای که در آن امکان وجود آب در حالت مایع وجود دارد.

یک سیاره شبه زمینی کامل

کپلر با شیوه رصد خود نمی تواند جرم سیاره را تعیین کند و از این

رو اخترشناسان از تلسکوپی دیگر برای کشف نشانه های کششهای

 گرانشی از سوی سیاره استفاده کردند اما تا کنون موفق به رصد چنین

 نشانه هایی در ستاره میزبان این سیاره نشده اند. این به آن معنی

 است که جرم سیاره باید کمتر از 36 برابر زمین باشد.

در این صورت جرم سیاره به جرم گروه سیاره های "ابر-زمینی"

 نزدیک است که وسعتی دو برابر وسعت زمین دارند. جرم و ابعاد

 محاسبه شده برای این سیاره به این معنی است که کپلر 22b

سیاره ای سنگی است که می تواند حاوی آب مایع باشد. رصدهای

زمینی در اواسط سال 2012 می تواند به اخترشناسان در تعیین جرم

 واقعی سیاره کمک کند، این رصدها می تواند به تعیین ساختار و

 ترکیبات سیاره منجر شود.

تا کنون دو سیاره سنگی دیگر در منطقه قابل سکونت سیاره هایشان

 کشف شده اند اما ستاره این سیاره ها بسیار سردتر از خورشید بوده است. اخترشناسان بر این باورند درجه حرارت بر روی سطح سیاره ای که به

 تازگی کشف شده 22 درجه سلسیوس است.

در جستجوی حیات بیگانه

تلسکوپ کپلر طی هزار روز گذشته به بیش از 150 هزار ستاره د

ر میان صورت فلکی "قو" و "بربط" چشم دوخته است. تیم پروژه کپلر

تا کنون بیش از دو هزار و 300 سیاره فرازمینی را به عنوان سیاره های

 کاندید برای مطالعات بیشتر انتخاب کرده است. 10 سیاره از این تعداد

 وسعتی کمتر از دو برابر زمین دارند.

بر اساس گزارش نیوساینتیست، محققان برای تایید یافته های خود باید

 سه "گذر" این سیاره از برابر ستاره اش را رصد کنند. اولین گذر سه روز

 پس از آغاز جمع آوری اطلاعات توسط کپلر در سال 2009 انجام شده

 است. گذر سوم در دسامبر 2010 انجام شده و از این رو اخترشناسان از

 آن به عنوان هدیه ای بزرگ و "سیاره کریسمس" یاد می کنند.

زمین

زمين سياره ايست کوچک در بيکران فضا و يکي از نه سياره اي که در منظومه شمسي  به دور خورشيد درحال گردش مي باشند. خورشيد يکي از ميلياردها  ستاره اي است که کهکشان راه شيري را شکل مي دهند و کهکشان راه شيري يکي از ۱۰۰ ميليارد کهکشاني است که جهان را تشکيل داده اند.


 

سياره زمين تنها ذره کوچکي از عالم است، اما خانه انسان و در واقع خانه اي براي تنها گونه هاي يافت شده حيات در کل جهان مي باشد. حيوانات، گياهان و ديگر ارگانيزم هاي حيات تقريبا در همه جاي سطح زمين وجود دارند. آنها مي توانند در روي زمين به حيات ادامه دهند چرا که اين سياره در فاصله مناسبي نسبت به خورشيد قرار گرفته است. بيشتر گونه هاي حيات به گرما و نور خورشيد براي ادامه زندگي خود نياز دارند. اگر زمين اندکي به خورشيد نزديک تر بود گرما و حرارت زياد آن همه اين گونه ها را مي سوزاند و اگر قدري از خورشيد دورتر بود بر اثر کمبود انرژي خورشيد حيات در روي آن از بين مي رفت. براي ادامه حيات وجود آب نيز ضروري مي باشد که زمين سرشار از آن است. آب بيشتر سطح زمين را پوشانده است.

مطالعه زمين، زمين شناسي يا ژئولوژي نام دارد. زمين شناسان با بررسي عوامل فيزيکي زمين، به چگونگي پيدايش و تغييرات آنها پي مي برند. بر روي بيشتر قسمتهاي زمين مانند قسمتهاي درون آن، نمي توان به طور مستقيم تحقيق نمود. زمين شناسان با بررسي نشانه ها و صخره ها به روش هايي براي شناخت غير مستقيم اين سياره مي پردازند. البته امروزه، زمين شناسان مي توانند با اطلاعات به دست آمده از فضا نيز به بررسي زمين بپردازند.

در ميان نه سياره موجود در منظومه شمسي، زمين رتبه پنجم از لحاظ اندازه را به خود اختصاص مي دهد. قطر آن حدود ۱۳.۰۰۰ کيلومتر است.

زمين در مداري با فاصله متوسط ۱۵۰  ميليون کيلومتر به دور خورشيد در گردش است و هر دور خود را در مدت ۳۶۵ روز تکميل مي کند.

زمين داراي چند نوع حرکت است که در اينجا به 4تا از مهمترين آنها اشاره ميکنيم :

1-حرکت وضعي حول محوري فرضي که از دو قطب شمال و جنوب آن عبور مي کند.

2-حرکت انتقالي در مداري به دور خورشيد.

3-    حرکت در راه شيري به همراه خورشيد و ديگر اجرام منظومه شمسي

4- حرکت تقديمي

۲۴ ساعت زمان لازم است تا زمين يک دور وضعي خود را تکميل کند. اين زمان را روز خورشيدي مي گويند. در طي يک روز خورشيدي، زمين مقداري نيز در مدار خود حرکت مي کند بنابراين مکان ستارگان درآسمان هرشب دچار اندکي تغيير مي شود. مدت زمان واقعي يک دور حرکت وضعي زمين معادل ۲۳ ساعت و ۵۶ دقيقه و ۹/۴ ثانيه مي باشد. اين زمان را روز نجومي زمين مي نامند. روز نجومي از روز خورشيدي کوتاه تر است بنابراين ستارگان هر روز ۴ دقيقه زودتر در آسمان ديده مي شوند.

گردش زمين به دور خورشيد ۳۶۵ روز و ۶ ساعت و ۹ دقيقه و ۵۴/۹ ثانيه به طول مي انجامد. اين دوره زماني سال نجومي خوانده مي شود. از آنجائيکه حرکت وضعي زمين در انتهاي هر سال به يک عدد کامل نمي رسد، ترتيب تقويم در هر سال معادل ۶ ساعت نسبت به ترتيب فصول متفاوت مي شود. براي هماهنگي تقويم و فصول، هر چهار سال يکبار ۱ روز به تقويم اضافه مي شود تا عدم تناسب برطرف گردد. سالهايي که يک روز اضافي دارند سال کبيسه ناميده مي شوند. در تقويم ميلادي يک روز اضافه در آخر دومين ماه سال يعني فوريه قرار مي گيرد و در تقويم خورشيدي يک روز به آخر اسفند ماه اضافه مي گردد.

مسافت مدار زمين به دور خورشيد ۹۴۰ميليون کيلومتر است و زمين اين مسافت را با سرعت ۱۰۷.۰۰۰ کيلومتر در ساعت و يا ۳۰ کيلومتر در ثانيه طي مي کند.

محور طولي زمين به شکل عمودي، صفحه مداري را قطع نمي کند بلکه نسبت به آن زاويه اي حدود 5/23 درجه دارد. اين شيب و حرکت زمين به دور خورشيد باعث پديدار گشتن فصول مي شوند. در دي ماه، نيمکره شمالي زمين، به دليل شيب محور طولي، دورتر از خورشيد قرار مي گيرد. نور خورشيد با شدت کمتري به نيمکره شمالي مي رسد و در اين هنگام اين بخش از زمين، زمستان را پشت سر مي گذراند. در خرداد ماه وضعيت شيب زمين تغيير مي کند و اين بار نيمکره جنوبي در قسمتي از شيب قرار مي گيرد که از خورشيد دورتر است در نتيجه نوبت به اين نيمکره مي رسد که زمستان را تجربه نمايد.

مدار زمين دايره کامل نيست. در اوايل دي ماه زمين به خورشيد نزديکتر و در خرداد ماه کمي دورتر است. فاصله زمين از خورشيد در ماه دي ۱/۱۴۷ ميليون کيلومتر و در ماه خرداد ۱/۱۵۲ ميليون کيلومتر مي باشد. تاثير اين پديده در سرما يا گرماي زمين بسيار کمتر از پديده شيب زمين است.

زمين و منظومه شمسي عضو يک صفحه ستاره اي وسيع به نام کهکشان راه شيري مي باشند. درست همانگونه که ماه به دور زمين و سيارات به گرد خورشيد در چرخشند، خورشيد و ديگر ستارگان به دور مرکز راه شيري در گردش مي باشند. منظومه شمسي حدودا در فاصله دو پنجم از مرکز راه شيري قرار گرفته و با سرعت ۲۴۹ کيلومتر در ثانيه حول مرکز آن در گردش است. منظومه شمسي در هر ۲۲۰ ميليون سال يکبار حول مرکز کهکشان گردش مي کند.

بيشتر مردم زمين را مانند يک توپ، با قطب شمال در بالا و قطب جنوب در پايين آن به تصوير مي کشند. در واقع زمين، ديگر سيارات، قمرهاي بزرگ و ستارگان و هر جرم ديگري که قطر آن بيشتر از ۳۲۰ کيلومتر باشد، گرد است و اين به دليل نيروي گرانش آن جرم مي باشد. گرانش همه مواد را به داخل و به سمت مرکز مي کشد.
قمرهاي کوچک مانند دو قمر مريخ، گرانش بسيار کمي دارند. کمتر از آنچه باعث گرد شدنشان شود. براي بدن هاي ما "پايين" هميشه در راستاي مسير کشش گرانش و به سمت مرکز زمين است. ساکنين اسپانيا و نيوزيلند دقيقا در دوسمت مخالف زمين قرار گرفته اند ولي هر دوي آنها "پايين" را به سمت مرکز زمين و "بالا" را به سمت آسمان مي دانند. گرانش در سيارات ديگر و اقمار آنها نيز به همين شيوه عمل مي کند.

با اين حال زمين به طور کامل گرد نيست. گردش وضعي آن باعث گرديده است که قسمت مرکزي آن يا استوا، دچار برآمدگي گردد. قطر زمين از قطب شمال تا قطب جنوب آن 54/12713 کيلومتر است در حاليکه قطر آن در منطقه استوا 32/12756 کيلومتر مي باشد. اين اختلاف 78/42 کيلومتري تنها892/1 ام قطر زمين است. اين مقدار بسيار اندک است به همين دليل در عکسهايي که در فضا از زمين گرفته شده اند محسوس نمي باشد و اين سياره کاملا گرد به نظر مي رسد.

برآمدگي زمين همچنين باعث مي شود که محيط زمين پيرامون استوا بيشتر از محيط آن پيرامون قطبها باشد. محيط اين سياره دور استوا 16/40075 کيلومتر و دور قطبها ۴۰.۰۰۸ کيلومتر است. از آنجائيکه محيط زمين در جنوب استوا بيشتر است، زمين اندکي گلابي شکل است. زمين همچنين داراي کوهستانها و دره هايي در سطح مي باشد ولي از آنجائيکه ابعاد اين قسمتها نسبت به اندازه کل زمين بسيار ناچيز است لذا اين سياره از فضا مسطح به نظر مي آيد.


 

زمين داراي يک قمر مي باشد. عطارد و زهره هيچ قمري نداشته و ساير سيارات منظومه شمسي هر کدام داراي دو يا چندين قمر هستند. قطر ماه، قمر زمين، ۳.۴۷0 کيلومتر، حدود يک چهارم قطر زمين است.


 

کشف خورشید تاریک به عنوان نزدیکترین همسایه ی زمین

اخترشناسان جرمی کم نور در فاصله ای کمتر از 10 سال نوری از زمین را به عنوان نزدیکترین کوتوله قهوه ای معرفی کردند که تا به حال در همسایگی سیاره زمین شناسایی شده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، این ستاره به اندازه ای کم فروغ است که ساکنان سیاره ای که در مدار این ستاره در حرکت است، خورشیدی تاریک را در آسمان پرستاره روزهای خود خواهند دید.

این کشف جدید نشان می دهد کوتوله های قهوه ای اجرامی بسیار رایج و متداول بوده و امکان کشف آنها در فاصله ای بسیار نزدیکتر به زمین نیز وجود دارد. جرم کوتوله ای قهوه ای به اندازه ای کم است که هرگز حرارت آنها به درجه حرارتی برای به وجود آوردن واکنشهای همجوشی گداختی نخواهد رسید. واکنشهایی که در ستاره های پر حرارتی مانند خورشید رخ می دهد و عامل اصلی درخشش ستاره ها هستند.

اخترشناسان دانشگاه هرتفوردشایر انگلستان با استفاده از ردیابی پرتوهای مادون قرمزی که از این جرم تابش داده می شود موفق به کشف این کوتوله قهوه ای با نام UGPS 0722-05 شده اند. این خورشید تاریک در فاصله 9.6 سال نوری از زمین قرار دارد، فاصله ای که دو برابر فاصله ستاره "پروکسیما - قنطورس" یا نزدیک ترین ستاره همسایه زمین پس از خورشید تخمین زده شده است. در چنین فاصله ای این ستاره کوتوله هفتمین ستاره یا سیستم ستاره ای سرد و نزدیک به خورشید به شمار می رود که پس از 63 سال از کشف آخرین ستاره همسایه به تازگی شناسایی شده است. 

دانشمندان اعلام کرده اند که فاصله تخمین زده شده محاسبه ای ابتدایی بوده و بر اساس شیوه "پارالکس" یا اختلاف دید به دست آمده است. این شیوه روشی متداول و قابل اطمینان برای تعیین فاصله ستاره ها از زمین به شمار می رود: در صورتی که فردی بر روی زمین موقعیت ستاره ای را اندازه گیری کند و پس از گذشت یک ماه دوباره همان ستاره را مشاهده کند، شاهد تغییر اندک موقعیت ستاره خواهد بود زیرا در زمان دوم ستاره از نقطه ای متفاوت از مدار زمین به دور خورشید رصد می شود. با دانستن ابعاد مدار زمین اخترشناسان قادر خواهند بود فاصله ستاره را با استفاده از میزان حرکات قابل مشاهده آن اندازه گیری کنند.

اما در حال حاضر دانشمندان اندازه های دقیق پارالکس را در اختیار ندارند تا بتوانند فاصله دقیق کوتوله قهوه ای از زمین را تعیین کنند. اما در صورتی که اندازه گیری های اولیه درست باشند این کوتوله نزدیکترین کوتوله قهوه ای خواهد بود که تا به حال در اطراف زمین مشاهده شده است.

این کوتوله در عین حال با داشتن درجه حرارتی برابر 130 تا 230 درجه سلسیوس سردترین و با تابش تنها 0.000026 درصد از انرژی ستاره ای مانند خورشید تاریک ترین و کم فروغ ترین ستاره کشف شده همسایه زمین معرفی شده است. انرژی این کوتوله قهوه ای بیشتر به شکل پرتوهای مادون قرمز منتشر می شود تا نور مرئی و 3.8 میلیون سال زمان نیاز خواهد بود تا انرژی این جرم با خورشید برابری کند.

بر اساس گزارش نیوساینتیست، ابعاد UGPS 0722-05 برابر سیاره مشتری است اما جرم آن پنج تا 30 برابر این سیاره تخمین زده شده است.


کهکشان راه شیری

کَهکِشان راهِ شیری، نوار شیری‌رنگی است که در شب‌های تیره در نواحی بدون آلودگی نوری در آسمان دیده می‌شود. این نوار در حقیقت مکان هندسی ستارگان تشکیل‌دهنده قرص کهکشان ما است که از آسمان به طور دوبعدی دیده می‌شود.


 

این کهکشان، کهکشانی است مارپیچی و متناهی که بخشی از گروه کهکشان‌های همجوار می‌باشد. این کهکشان یکی از میلیاردها کهکشان، در جهان قابل مشاهده است.

نام آن ترجمه کلمهٔ لاتین via lacetea است که دلیل این نام‌گذاری دیده شدن نوارهٔ کم‌رنگی از نور تشکیل شده توسط ستاره‌های وابسته به کهکشان است که از زمین این‌گونه دیده می‌شود. برخی منابع به طور قاطع راجع به این موضوع اعلام نظر کرده‌اند که عبارت راه شیری منحصرا اشاره به نواره نوری دارد که خود کهکشان در شب تولید می‌کند، در حالی که نام کهکشان راه شیری باید برای اشاره به خود کهکشان هم به‌کار رود. با این حال، معلوم نیست گستردگی این قرار داد چگونه است، و عبارت راه شیری به طور مداوم در هر دو مفهوم استفاده می‌شود.

کهکشان راه شیری، از روی زمین که در یکی از شاخه‌های بازوهای مارپیچی کهکشان قرار دارد هم‌چون نواری مه‌آلود و سفید و روشن در بالای آسمان در سراسر فلک به نظر می‌رسد.

این نور از ستاره‌ها و دیگر موادی که در درون سطح هموار کهکشان قرار دارند سرچشمه می‌گیرد. قطب شمال کهکشانی در بُعد (طول جغرافیایی) ۱۲ ساعت و ۴۹ دقیقه واقع شده‌است و میل آن +27.4° و نزدیک به ستارهٔ بتا گیسوی برنیکه است. قطب جنوبی کهکشان نزدیک به ستارهٔ آلفا سنگتراش قرار گرفته‌است.

مرکز کهکشان در راستای صورت فلکی کمان قرار دارد، و در اینجاست که راه شیری، درخشان‌ترین نور خود را دارد.

سطح هموار راه شیری به خاطر انحراف محور گردش زمین، در حدود ۶۰ درجه به سمت دایرةالبروج منحرف شده‌است. این سطح کهکشانی در سنجش با استوای آسمانی در شمالی‌ترین حالت خود از صورت فلکی ذات‌الکرسی می‌گذرد و در جنوبی‌ترین حالت از صورت فلکی چلیپا گذر می‌کند. این امر

نشان‌دهنده انحراف بالای صفحهٔ استوایی زمین و صفحه دایرةالبروج نسبت به صفحهٔ کهکشانی است.Milky Way IR Spitzer.jpg

ادامه نوشته

گوناگونی جانوران

اهميت طبقه بندي :

در زندگي روزانه ، طبقه بنديهاي مختلفي را مي بينيد. طبقه بندي كردن بايد كارها را ساده تر كند. بنابراين بهترين طبقه بندي آن است كه كاربرد بيشتري داشته باشد. براي طبقه بندي موجودات زنده بايد ويژگيهايي را انتخاب كنيم كه در ميان دسته اي از آنها مشترك بوده و بتواند آن گروه را از بقيه جدا كند. در هر گروه نيز به همين روش مي توان گروههاي كوچكتري ايجاد كرد.
انتخاب ويژگي مشترك بسيار مهم است. اگر اين كار درست انجام نگيرد، ممكن است جانداراني كه شباهت هاي كم و تفاوتهاي زيادي دارند، در يك گروه قرار گيرند. «پايه تحصيلي» ، ويژگي مشتركي است كه دانش آموزان يك مدرسه را بر اساس آن طبقه بندي مي كنند.

 

 



  طبقه بندي جانداران :

منظور از طبقه بندي موجودات زنده اين است كه جانداران داراي ويژگيهاي مشترك را در گروههاي مشخصي قراردهند. در اين صورت با بررسي هر گروه،‌مي توان ويژگيهاي اعضاي آن را شناخت.
اگر بخواهيد دنبال جانداراني كه ممكن است در آبگيرها يا پرچين هاي يك مزرعه زندگي مي كنند، بگرديد، بايد راهي براي شناسايي آن ها داشته باشيد.
يكي از راههايي كه زيست شناسان براي شناسايي جانداران استفاده مي كنند. استفاده از كليدهاي شناسايي است. كليدهاي شناسايي، مجموعه اي از پرسش هاست كه براساس ويژگيهاي جانداران تهيه شده و به كمك آنها مي توان نام جانداران را پيدا كرد. كليدهاي شناسايي بر اساس ويژگيهاي مشترك انتخاب مي شوند. تصوير كليدهاي شناسايي ص 104

 

 



  زندگي جانوران :

همه جانوران موجوداتي پر سلول اند. وقتي كه سلول ها در بدن يك جاندار در كنار هم باشند، نسبت به حالت انفرادي، از مزاياي زيادي بهره مند خواهند بود.در بدن جانوران، هر گروه از سلول ها ، كارهاي ويژه اي را برعهده گرفته اند. البته هر چه سلول هاي بدن يك جاندار تخصص يافته تر باشند. گفته مي شود كه آن جاندار ساختمان پيچيده اي و پيشرفته تري دارد. با آن كه گوناگوني جانوران در محل زندگي شكل بدن، نوع غذا، طرز تنفس،‌رفتارها و غيره زياد است، اما همه ي جانوران پرسلولي هستند و هيچكدام توانايي غذاسازي ندارند.  



  شكل بدن :

جانوراني كه ساختمان بدني ابتدايي دارند. در سطح يا داخل بدن، قسمت سختي ندارند . يعني اسكلت در بدن آن ها ديده نمي شود. ساير جانداران در خارج يا داخل بدن خود اسكلتي دارند كه محافظ بعضي از اندام ها و تكيه گاه بيشتر ماهيچه هاست.  



  غذا خوردن :

هر جانوري براي آنكه بتواند رشد كند و فعاليت هاي لازم را انجام بدهد، نياز به ماده و انرژي دارد. ماده و انرژي از راه غذا خوردن به بدن مي رسد. چون هيچكدام از جانوران نمي توانند مانند گياهان غذاسازي كنند، نيازهاي خود را از بدن جانداران مختلف تأمين مي كنند.

 

 



  تنفس كردن :

همه جانوران براي تجزيه كردن مواد غذايي در داخل سلول هاي خود، به اكسيژن نياز دارند، اما چون بعضي در آب و برخي در خاك زندگي مي كنند، نوع دستگاه تنفسي آنها مشابه نيست.

 

 



  فكر كنيد :
1 – محل زندگي جانوران بسيار مختلف است. بطوري كه از روي انواع زيستگاه، جانوران را به دو گروه بزرگ آب زي و خشكي زي تقسيم مي كنند.
زيستگاه چه جانوراني دقيقاً در دو گروه آب زي يا خشكي زي جا نمي گيرد؟

بعضي از جانوران بطور كامل نمي توانند تمام مراحل رشد خود را در يك زيستگاه طي كنند. بخشي از آن را در آب و بخش ديگر را در خشكي به سر مي برند. اين جانوران معمولاً در محيط هايي زندگي مي كنند كه زياد از آب دور نيست . مانند قورباغه ،‌وزغ همچنين جانوراني كه غذاي خود را از محيط آب تأمين مي كنند اما در خشكي لانه مي سازند و استراحت مي كنند نيز در اين گروه جاي مي گيرند. اين قبيل جانوران از محيطهاي كوچك آب (رودخانه، بركه ، درياچه) و سواحل دريا استفاده مي كنند، مانند مرغ ماهي خوار  



  2 – اگر با جانور جديدي روبرو شديد كه قبلاً آن را نديده ايد، با توجه به كدام خصوصيت ها نوع زيستگاه آن را تعيين مي كنيد؟

بايد به نوع سازگاري هاي بدني مانند شكل اندام هاي حركتي، نوع پوشش بدن براي زيستن در محيط هاي سرد و گرم، وضع دندان از لحاظ نوع غذايي كه مي خورد (گوشت خوار يا علف خوار) و حتي چالاكي و وضعيت است دست و پا براي شكار كردن توجه كرد.  



  فكركنيد
1 – با اينكه ملخ و كك حشره اند. خرگوش و كانگورو پستاندارند و قورباغه يك دوزيست است،‌اما روش حركت كردن آن ها به يكديگر شباهت دارد. دليل اين شباهت چيست؟

محل اتصال اندام هاي حركتي به اسكلت در آن ها تقريباً يكسان است.  



  2- به نظر شما آيا اتصال اندام هاي حركتي به اسكلت ، در سرعت حركت جانور مهره دار تأثير دارد؟ دليل بياوريد يك پستاندار و يك خزنده را مقايسه كنيد)

اندازه و محل اتصال پا به تن در سرعت حركت جانوران اثر دارد. با توجه به محل اتصال اندام ها و طول آن ها، انواع مختلف مهره داران را شاهديم. در خزندگان دست و پا اندكي به زير بدن متمايل شده و در پستانداران كاملاً در زير بدن قرار گرفته است. به همين دليل در مقايسه با پستانداران سرعت حركت بيشتري دارند زيرا پاهاي آن ها مانند ستون،‌وزن بدن را به خوبي تحمل مي كنند.  



  فكر كنيد :
به جز دندان ها، كدام اندام ها در جانوران گوشتخوار و علفخوار فرق دارد؟

طول دستگاه گوارش علف خواران زياد و معده ي آن ها بزرگ است ولي دستگاه گوارش گوشتخواران طول زيادي ندارند. زيرا گوشت در مقايسه با علف غذاي زود هضم است. اندام هاي حركتي در پستانداران گوشت خوار،‌عضلاني تر و قوي ترند و در پنجه هاي آن ها چنگال وجود دارد. جثه نيز لاغر تر و كوچكتر است، جانوران صياد اصولا بايد چالاك و سريع باشند تا بتوانند طعمه ي خود را بگيرند.  



  فكر كنيد
در بدن پرنده ها علاوه بر شش ها، تعدادي كيسه ي هوا هم وجود دارد كه به جذب اكسيژن كمك مي كنند. پرنده ها دستگاه تنفس كارآمدي دارند كه امكان تبادل گازهاي تنفسي را به بهترين حالت فراهم مي كند. چرا بايد دستگاه پرندگان كارآيي زيادي داشته باشد و خيلي خوب عمل كند ؟

 

پرنده ها به علت دماي زياد و فعاليت شديد بدن،‌در مقايسه با ساير مهره داران به غذا و هواي بيشتري نياز دارند. بنابراين چند كيسه ي هوايي با ديواره هاي نازك هم به شش ها كمك مي كند تا اكسيژن لازم از هوا گرفته شود

اب در روی خشکی

آب در روي خشكي


باراني كه به سطح زمين مي بارد آب حاصل از آن سه مسير را طي مي كند:
الف: مقداري از آن به صورت آب جاري به دريا و اقيانوس بر مي گردد (حدود يك سوم)
ب: مقداري از آن به بخار تبديل شده دوباره به بالا مي رود
ج: مقداري از آن در زمين فرو مي رود و مخازن آب زير زميني را تشكيل مي دهد



يخچال ها:
مقدار زيادي از آب وقتي به صورت برف در كوهستان ها مي بارد به يخچال تبديل مي شوند كه منبع ذخيره آب شيرين مي باشد. در مناطق قطبي زمين نيز يخچال هاي قطبي وجود دارند كه گاهي ضخامت يخ آن ها به 3 كيلومتر هم ميرسد.

 

در مناطق كوهستاني گاهي بر اثر ذوب يخ ها و گرانش زمين يخچال حركت مي كند در اين صورت دره يخچالي و گاهي درياچه هاي يخچالي بوجود مي آيند.


 
آب جاري:
پس از هر نوع بارندگي مقدار بسيار زيادي آب در روي زمين به صورت رود ، رودخانه جاري شده به سمت درياها حركت مي كند گاهي به صورت سيلاب هاي خطرناك موجب ايجاد خسارت هاي زياد جاني و مالي نيز مي گردد.


پيدايش رودها:
ازآنجايي كه رودها از ارتفاعات و مناطق كوهستاني سرچشمه مي گيرند بر اثر گرانش زمين داراي انرژي زيادي هستند به همين دليل بسياري زا موادي را كه در سر راه آنها قرار دراند با خود حمل مي كنند در نتيجه رودها را بوجود مي آورند.
شكل رودها بستگي به جنس زمين منطقه اي دارند كه رود از آن مي گذرد.

 


آبرفت:
به موادي كه توسط رود حمل مي شوند آبرفت گويند
اين مواد ممكن است در كف رودهاي آرام يا داخل سدها و يا درياها و درياچه ها رسوب كنند.


 

آب هاي زير زميني:
قسمتي از آب باران و برف در زيز زمين نفوذ مي كند و مقدار زيادي آب شيرين در زير زمين ذخيره مي شود.


مواد نفوذ پذير :

موادي كه آب بتواند درون آنها وارد شود نفوذ پذير مي باشند مثل ماسه سنگ



مواد نفوذ ناپذير:

بعضي مواد هستند كه آب نمي تواند درون آنها داخل شود به آنها نفوذ ناپذير گويند مثل خاك رس

 


مقدار نفوذ آب در زمين به عوامل زير بستگي دارد:
1- مقدار و نوع بارندگي
2- شيب زمين
3- تخلخل سنگها و خاك
4- نفوذ پذيري سنگها
5- مقدار و نوع پوشش گياهي
6- رطوبت اتمسفر


استفاده از آب هاي زير زميني:

 

 

 

الف : چاه
آن را در محلي كه لايه آبدار وجود دارد حفر مي كنند و سپس با استفاده از تلمبه هاي مخصوص آب آن را به سطح زمين آورده به مصرف آشاميدن يا كشاورزي و يا مصنعتي مي رسانند.


مشكلات مربوط به چاهها:
استفاده بيش از حد از چاه ها و يا افزايش تعداد آنها موجب كم شدن ذخيره آب زيرزميني شده كه جبران آن به هزاران سال زمان نياز است.

سطح ايستابي:
لايه آبدار درون زمين بر روي لايه هاي نفوذ ناپذير جمع مي شود بالاترين سطح لايه آبدار در زمين را سطح ايستابي گويند.

 

 

ب: چشمه:

 گاهي آب زيرزميني خود به خود به سطح زمين را پيدا مي كند در اين صورت چشمه بوجود مي آيد چشمه ها بيش تر در دامنه كوهها و ارتفاعات بوجود مي آيند.

 

 

ج: قنات:

در قسمت هاي مركزي و خشك ايران كه بارندگي ساليانه كم بود در گذشته به حفر قنات مي پرداختند كه هنز هم در بعضي جاها استفاده مي شوند.
قنات در زمين هاي آبرفتي كه شيب ملايم داشتند حفر مي شد.


 

آيا مي دانيد كه :
امروزه حفر قنات توسط زمين شناسان ممنوع شده است زيرا هنگامي كه كشاورزان به آن نياز ندارند جريان آن را قطع كنند و آب آن بيهوده هدر رفته و حچم مخازن آبهاي زير زميني كاهش پيدا ميكند.



درياها:
درياها و اقيانوس ها نقش مهمي را بر تحولات آب و هواي زمين دارند. علاوه بر تأثير آب و هوا – نقش مهمي در تأمين غذاي: انسان- غذاي جانواران ديگر- تأمين برخي مواد معدني- انرژي- حمل نقل را دارند.
تأثير چرخه آب بر دريا:
درياها در ابتدا تقريباً آب آنها خالص بوده است اما بر اثر چرخه آب و حل بسياري از مواد در خود باعث شده است كه آب آنها آنقدر شور شود كه غير قابل آشاميدن هستند بطوريكه يك ليتر آب دريا حدود 35 گرم املاح دارد كه از اين مقدار حدود 27 گرم آن نمك خوراكي مي باشد.

سؤال : براي تهيه يك كيلوگرم نمك خوراكي از آب دريا چند ليتر آب دريا را بايد جوشاند؟



امواج:

 همه شما امواج دريا را ديده و گاهي شنيده ايد كه امواج دريا باعث غرق شدن افراد مي شوند.


امواج چگونه بوجود مي آيند:
وقتي باد بر سطح آب بوزد بر اثر اصطكاك آب را هم جهت خود حركت داده و موج ايجاد ميشود. هرچه باد شديد تر باشد موج بلندتر خواهد شد.
هنگامي كه موج به سمت ساحل حركت مي كند چون انرژي بسيار زيادي دارد بر اثر برخورد به ساحل موج شكسته شده و باعث تخريب ساحل مي گردد.

آلودگي محيط دريا:
ورود مواد زيان آور را در يك محيط آلودگي گويند.
بيشترين آلودگي درياها در سواحل آنها روي مي هد،

بيشترين آلودگي توسط فاضلاب ها انجام مي گيرد.




فاضلاب هاي شهري:
شامل آبهاي كثيف ناشي از شستن ظروف و لباس و استفاده از پاك كننده هاي شيميايي كه تجزيه نمي شوند.

فاضلاب هاي صنعتي:

شامل تركيبات فلزات سنگين- مواد شيميايي و غير قابل تجزيه آب داغي كه در داخل نيروگاهها و كارخانه ها توليد مي شود باعث نابودي توليد كننده ها و كم شدن اكسيژن آب مي گردد.

فاضلاب هاي كشاورزي:

استفاده از كود شيميايي – سموم دفع آفات كه مدت ها آثار آنها در طبيعت باقي مي ماند.

کار با چوب

کار با چوب

 

چوب يکي از قديمي ترين و پرمصرف ترين موادي است که انسان براي رفع نيازهاي خود از آن استفاده کرده است. انسان ابتدا از چوب درخت با همان شکل طبيعي براي پوشش سقف خانه استفاده مي کرد؛ اما با توجه به اهميت چوب و مصرف روز افزون آن در زندگي، کم کم روشها و ابزارهايي براي استفاده بهتر از آن کشف و اختراع شد و آدمي توانست با بکارگيري از آنها، از تمام اجزاي درخت استفاده کند. نتيجه اين کار، کمتر قطع شدن چوب درختان و صرفه جويي در مصرف چوب است.

منابع تهيه چوب

جنگلها عمده ترين منابع توليد چوب هستند. در جنگل انواع درختان مي رويد. چوب را در کارخانه هاي صنايع چوب به فرآورده هاي مختلف تبديل مي کنند.

 

فرآورده هاي مختلف چوب

نئوپان

 

 

 

 

چوب را براي استفاده در امور مختلف به انواع شکلها آماده مي کنند:

1 – الوار: به چوبهاي بريده شده از تنه درختان گفته مي شود.

2 – تخته سه لايي يا چندلايي: از روي هم چسباندن چند لايه ي روکش نازک چوبي ساخته مي شود.

3 – تخته خرده چوب (نئوپان): از خرده چوب و چسب ساخته مي شود. روي نئوپان يا تخته را اغلب با روکشهاي نازک طبيعي نازک چوبي يا مصنوعي مي پوشانند تا زيبا جلوه کند.

4 – فيبر: اين نوع تخته از جنس ذرات فشرده شده ي چوب مخلوط با آب (خمير چوب) ساخته مي شود و به صورت صفحات بزرگ با ضخامت کم، عرضه مي شود.

5 – روکش چوبي: چوبهاي ورقه شده نازکي هستند که به رنگ و نقشهاي طبيعي مختلفي بوده و براي کارهاي صنعتي و هنري چوبي به کار مي برند.

ابزار شناسي

1 – ميز کار: ميزي محکم است، رويه آن چوبي است و پايه هاي آن از فنر است و داراي کوشر است.
2 – دريل و مته: براي سوراخ کردن چوب به کار مي رود.

3 – ارّه: براي بريدن مواد چوبي، مورد استفاده قرار مي گيرد.

4 – چوب سايي و سوهان چوب: براي ساييدن و فرم دادن، به کار مي رود.

5 – گونيا: از گونياي مدرّج براي خط کشي و اندازه گيري استفاده مي شود.

6 – رنده: براي صاف کردن و مسطح کردن سطوح چوبي از رنده استفاده مي شود. رنده ممکن است چوبي يا فلزي باشد.

7 – گيره: وسيله اي است که به ميز کار نصب مي شود و براي نگه داشتن قطعه ي کار، به کار مي رود.

 

پيشگيري از حوادث و رعايت نکات ايمني و حفاظتي

1 – در يک کارگاه، قسمتهاي الکتريکي مانند کابلها، فيوزها، کليدها، پريزها و غيره بايد داراي محافظ مخصوص به خود باشند.

2 – قبل از عمل چوب سايي و برش کاري بايد از محکم بودن قطعه در گيره اطمينان کامل حاصل کرد.

3 – کف کارگاه بايد عاري از هر نوع مواد لغزنده از قبيل روغن، گريس و غيره باشد.

4 – سيمهاي برقي که در داخل لوله نيستند مانند دريل برقي، هويه، اره برقي و غيره بايد کاملاً سالم بوده و زدگي نداشته باشد.

5 – پوشيدن لباس کار مناسب در کارگاه علاوه بر جنبه ي نظافت و کثيف نشدن لباس، بيشتر جنبه حفاظتي دارد. ضمن کار بايستي از يک لباس کار مناسب استفاده نمود.

 

 

پرسش واحد ۴– چوب

1 – چند مورد از کاربردهاي چوب را در زندگي بيان کنيد؟

ساخت کاغذ – تهيه ي الکل – تهيه ي فيلم – تهيه ي الياف مصنوعي – ساخت انواع مبلمان – درب – ميز و

صندلي

 

2 – ويژگيهاي چوب و فلزات را در ساخت ابزارهاي ساده با يکديگر مقايسه کنيد.

در فلزات بر اثر جذب حرارت، تغييراتي حاصل مي شود ولي چوب اين گونه نيست. چوب سبک است و خاصيت ضربه گيري دارد، عايق صوتي الکتريکي است و طنين صوتي خوبي دارد ولي فلز اين گونه نيست. از چوب به تنهايي مي توان در ساختن وسايل استفاده کرد ولي از فلزات بايد به صورت آلياژ استفاده نمود.

 

3 – عمده ترين منابع توليد چوب چيست؟

جنگلها

4 – چرا جنگل را طلاي سبز مي گويند؟

به دليل اهميتي که در کار چوب دارد. جنبه ديگر آن صادراتي بودن آن است و براي کشور، ارز و پول خارجي وارد مي کند و به آن طلاي سبز مي گويند.

 

5 – چند نمونه از فرآورده هاي مختلف چوب را نام ببريد؟

الوار – روکش چوبي – تخته سه لايي يا چند لايي – تخته خرده چوب (نئوپان) – فيبر

 

6 – تخته لايي و چند لايي چگونه ساخته مي شود؟

از روي هم چسباندن چند لايه نازک روکش چوبي ساخته مي شود.

 

7 – هريک از ابزارهاي زير چه کاري انجام مي دهند؟

گيره: به ميز کار نصب مي شود و براي نگه داشتن قطعه به کار مي رود.

اره: براي بريدن مواد چوبي مورد استفاده قرار مي گيرد و اندازه ها و شکلهاي متفاوتي دارد.

رنده: براي صاف کردن و مسطح کردن سطوح چوبي به کار مي رود و ممکن است فلزي يا چوبي باشد.

کار با فلز

کار با فلز

يکي از اکتشافات مهم بشر در طول تاريخ کشف فلز بوده است. اين کشف بر نحوه ي زندگي او تأثير زيادي گذاشته و باعث اکتشافات و اختراعات ديگري شده است. فلزات انواع مختلفي دارند و هر فلز داراي خواص و ويژگيهايي است.

 

فلزات چگونه قابل استفاده مي شوند؟

فلزات عموماً به صورت سنگ معدن و در ترکيب با عناصر ديگري وجود دارند، لذا پس از استخراج از معدن بلافاصله قابل استفاده نيستند و بايد کارهاي مختلفي روي آنها صورت گيرد.

آهن: آهن به صورت سنگ معدن استخراج مي شود. سنگ آهن را همراه سنگ آهک و کُک داخل کوره ي بلند در کارخانه ي ذوب آهن مي ريزند. در اثر حرارت حاصل از سوخت کک، سنگ آهن ذوب شده و آهن خام به دست مي آيد؛ اما چون آهن خام خالص به علت نرم بودن و نداشتن استحکام کافي در صنايع قابل استفاده نيست، آن را به همراه عناصر ديگري مثل کربن و ... به صورت آلياژي از آهن در مي آورند.

مس: مس فلزي نرم است و در 1100 درجه سانتي گراد ذوب مي شود و حرارت و الکتريسته را بسيار خوب هدايت مي کند. برنج و برنز از آلياژهاي مس هستند.

آلومينيوم: آلومينيوم با رنگ سفيد مايل به خاکستري، سبک و بسيار نرم و در 660 درجه ي سانتي گراد ذوب مي شود. آلومينيوم به صورت آلياژ به کار برده مي شود. اين فلز را از نوعي خاک رس، به نام بوليست به دست مي آورند و پس از ذوب و تصفيه در کارخانه هاي ذوب آلومينيوم آن را آماده ي مصرف مي نمايند.
روي: روي فلزي است به رنگ خاکستري روشن که در مقابل تغييرات آب و هوا بسيار مقاوم است. اين ويژگي باعث شده است كه از روي، به عنوان پوشش ورقهاي آهني، لوله هاي آب و ... براي جلوگيري از زنگ زدگي استفاده شود.

 

ابزار شناسي

1 – سوهان: سوهان، ابزاري است که براي بُراده بَرداري و ساييدن فلز مورد استفاده قرار مي گيرد. بدنه ي سوهان از جنس فولاد است و بر روي آن دندانه هايي به نام آج ايجاد شده است.

2 – اره آهن بُر: از اره ي آهن بُر براي ايجاد شيار و قطعات و يا بريدن استفاده مي شود.

3 – خط کش فلزي: خط کش فلزي مدرج براي اندازه گيري و خط کشي فلزات به کار مي رود.

4 – سوزن خط کش: براي ترسيم خطوط روي قطعات فلزي از سوزن خط کش استفاده مي شود.

5 – سمبه نشان: وسيله اي است براي نشان دادن مرکزي که بايد سوراخ شود. براي هدايت نوک مته و يا ايجاد جا براي استقرار پايه ي پرگار نيز از سمبه نشان استفاده مي شود.

6 – قيچي ورق بُر دستي: ابزاري است که براي بريدن ورقهاي فلزي نازک با ضخامت کمتر از يک ميلي متر به کار مي رود.

7 – گونيا: گونيا براي کنترل عمودي بودن دو سطح و خط کشي روي سطوح استفاده مي شود.

 

پرسش واحد۵کار با فلز

1 – چند نوع فلز مي شناسيد؟

آهن، فولاد، چُدن، مس، آلومينيوم، روي، حلبي، قلع، برنز، برنج

 

2 – آيا از فلزات به همان شکلي که در معدن يافت مي شود مي توان استفاده کرد؟ چرا؟

خير، زيرا اولاً داراي ناخالصي هايي مي باشند و ثانياً براي استفاده به ابعاد و اشکال گوناگوني تغيير شکل مي دهند.

 

3 – آهن را همراه با چه عناصر ديگري به صورت آلياژ در مي آورند؟

کربن، گوگرد، فسفر، سيليسيم، کُرُم، نيکل

 

4 – مس چه نوع فلزي است و آلياژهاي آن را نام ببريد؟

مس فلزي است نرم در 1100 درجه سانتي گراد ذوب مي شود و حرارت الکتريسته را به خوبي هدايت مي کند. برنج و برنز از آلياژهاي مس هستند.

 

5 – چرا در ساختن سقف و ستون ساختمان از تيرآهن استفاده مي شود؟

به خاطر استحکام فلز آهن که بسيار زياد است (در مقايسه با ساير فلزات).

 

6- چرا درب و پنجره هاي آهني را رنگ مي زنند ولي درب و پنجره هاي آلومينيومي نيازي به رنگ کردن ندارد؟

درب و پنجره هاي آهني را به دليل بالا بودن مقاومت در برابر زنگ زدگي، رنگ و ضد زنگ مي زنند، در حاليکه آلومينيوم نسبت به زنگ زدگي مقاوم است و همچنين داراي رنگ نسبتاً زيبايي است.

 

7 – از ابزارهاي زير چه استفاده هايي مي شود؟

سوزن خط کشي: براي ترسيم خطوط روي قطعات فلزي استفاده مي شود.

سمبه نشان: براي نشان زدن مرکزي که بايد سوراخ شود و براي هدايت نوک مته و ايجاد جا براي استقرار پايه ي پرگار استفاده مي شود.

گونيا: براي کنترل عمودي بودن دو سطح و خط کشي روي سطوح، استفاده مي شود.

اره ي آهن بُر: به منظور بريدن و ايجاد شيار در قطعات، به کار مي رود

ساختمان سازی

بهداشت

داشتن فعاليت، تحرّک و نشاط از نشانه هاي انسان سالم است. فرد سالم به راحتي فکر مي کند و وظايف خود را به خوبي انجام مي دهد. با ديگران به خوبي ارتباط برقرار مي کند و در کارهاي گروهي به خوبي فعاليت مي کند.
همه ي ما از بيماري، خاطره اي رنج آور و ناراحت کننده در ذهن داريم و مي دانيم که اين وضعيت در کار طبيعي جسم، روان و فعاليتهاي اجتماعي، اختلال ايجاد مي کند. فرد بيمار معمولاً با اقدامات درماني، بهبود مي يابد اما گاه اثرات بيماري تا آخر عمر باقي مي ماند و گاهي منجر به مرگ او مي شود.


بهداشت و سلامتي

سلامتي به طور کلي يعني آسايش کامل جسمي، رواني و اجتماعي. براي دستيابي به سلامتي بايد اعضاي

بدن وظايف خود را به خوبي انجام دهند، پس نياز به مراقبت دارند.

علم و هنر پيشگيري از اختلالات، بيماريها و افزايش طول عمر و سطح سلامتي را بهداشت مي گويند. براي تأمين بهداشت، تلاش و کوشش فردي و همگاني لازم است. بهداشت، علم پيشگيري است و هزينه هاي اندک آن قابل مقايسه با هزينه هاي گزاف درمان نيست. يکي از قوي ترين و ارزان ترين روشهاي علمي براي حفظ سلامتي، انجام واکسيناسيون به موقع و منظم است. بسياري از بيماريهاي خطرناک دوران کودکي با واکسن قابل پيشگيري است. واکسيناسيون علاوه بر کاهش مرگ و مير کودکان و نوزادان، مانع گسترش بيماريهاي واگيردار مي شود و خسارتهاي ناشي از اين گونه بيماريها را به حداقل کاهش مي دهد.

 

محيط زيست و سلامتي

هوايي که تنفس مي کنيم، آبي که مي آشاميم و براي آبياري و پرورش ماهي و شست و شو از آن استفاده مي کنيم، زميني که روي آن زندگي، زراعت و دامداري مي کنيم و به طور کلي آنچه پيرامون ماست و بر ما تأثير مي گذارد و از ما تأثير مي گيرد، محيط زيست ناميده مي شود. بسياري از بيماريهاي خطرناکي که بشر به آن دچار مي شود در اثر زندگي در محيط ناسالم به وجود مي آيد. زندگي و سلامت ما به محيط زيست ما وابسته است.

اهميت محيط زيست

کره ي زمين زيستگاه اصلي انسان و ديگر موجودات زنده است. عوامل طبيعي در ارتباط با هم و بطور هماهنگ، عمل مي کنند تا شرايط طبيعي براي همه ي موجودات زنده، فراهم شود. اگر هر کس در هر نقطه ي کره ي زمين به محيط زيست صدمه بزند، نتيجه ي آن بر تمام مردم کره ي زمين و ساير جانداران اثر مي گذارد.

عوامل آلوده کننده ي محيط زيست و راههاي پيشگيري از آن

يکي از عوامل آلودگي و نابودي محيط زيست، ازدياد بي رويه ي جمعيت و استفاده ي نامناسب از ذخاير کره ي زمين است. سَمهاي موجود در فاضلاب کارخانه ها و منازل، زباله ها و گازهاي سمي حاصل از سوخت ماشينها، کارخانه ها و وسايل گرم کننده ي خانگي و قطع بي رويه ي درختها و استفاده بي رويه از منابع طبيعي، از جمله عواملي هستند که موجب آلودگي هوا و آب و کاهش منابع طبيعي مي گردند. زباله نيز يکي از عوامل آلوده کننده است.

 

زباله چگونه موجب آلودگي محيط زيست مي شود؟

مي دانيد که زباله، پس مانده ي مواد غذايي، قوطي و شيشه هاي خالي، کاغذ، نايلون و ساير وسايل دور ريختني است. پخش شدن زباله در محيط زندگي، موجب جمع شدن حشرات و جانوران موزي مي شود و محل مناسبي براي رشد و تکثير ميکروبها مي گردد. گازهاي حاصل از انباشته شدن زباله ها موجب آلودگي هوا و شيرابه هاي ناشي از تخمير آنها موجب آلودگي آب و خاک مي گردد.

زباله ها بايد در کيسه هاي محکم و ظروف دردار باشند و در ساعت مقرّر به خارج از منزل و محيط کار منتقل شود. دفع بهداشتي زباله ممکن است به صورت دفن به طريقه ي صحيح، سوزاندن و يا بازيافت باشد. حشراتي مثل پشه، مگس و سوسک و جانوران موزي، عوامل انتقال انواع بيماريهاي خطرناک و کشنده هستند. براي از بين بردن حشرات و جوندگان بايد فقط در موارد بسيار ضروري از سموم شيميايي استفاده شود؛ زيرا حشره کشها و سموم شيميايي، هم براي سلامتي انسان و هم براي محيط زيست خطرناک اند.

 

حوادث و ايمني

حوادث، به پيشامدهايي گفته مي شود که معمولاً ناگهاني اتفاق مي افتند و براي سلامتي انسان بسيار خطرناکند. حوادث، ممکن است طبيعي و غيرقابل پيشگيري باشند که اصطلاحاً به آن "بلا" مي گويند؛ مثل زلزله، سيل، طوفان، فعاليتهاي کوه آتش فشان. رعايت نکات ايمني از بسياري از حوادث جلوگيري مي کند.


پرسش واحد ۳ – بهداشت

1 – سلامتي را تعريف کنيد و براي رسيدن به آن، چه کاري را بايد انجام داد؟

سلامتي، به طور کلي يعني «آسايش کامل جسمي، رواني و اجتماعي». بايد اعضاي بدن، وظايف خود را به خوبي انجام دهند، پس نياز به مراقبت دارند.

 

2 – چه عواملي ممکن است سلامتي انسان را به خطر اندازد؟

رعايت نکردن اصول بهداشتي، در معرض بيماريهاي واگيردار قرار گرفتن، مواظبت نکردن از اعضاي بدن و غيره.

 

3 – بهداشت را تعريف کنيد؟

علم و هنرِ پيشگيري از اختلالات، بيماريها، افزايش طول عمر و سطح سلامتي را بهداشت مي گويند.

 

4 – محيط زيست چه نقشي در تأمين احتياجات شما دارد؟

استفاده از درختان جنگلها براي صنايع چوبي، معادن، کوهها، هوايي که تنفس مي کنيم، آب براي خوردن، آبياري، پرورش ماهي و شست و شو، استفاده از زمين براي زندگي، زراعت و دامداري و ...

 

5 – محيط زيست را تعريف کنيد؟

آنچه پيرامون ماست و بر ما تأثير مي گذارد و از ما تأثير مي گيرد، محيط زيست ناميده مي شود.

 

6 – چه عواملي موجب آسيب ديدن محيط زيست مي شود؟

عوامل طبيعي مانند باد، آتشفشان، سيل، طوفان، عوامل مصنوعي مثل افزايش جمعيت، استفاده بي رويه از منابع طبيعي و ...

 

7 – چه عواملي در محيط زيست ممکن است بهداشت و سلامتي شما را به خطر اندازد؟

الف) زباله ها که بايد در داخل کيسه هاي سربسته جمع آوري کرد.

ب) دود کارخانه ها که بايد از داخل شهر به خارج شهر منتقل کرد.

ج) فاضلابها که بايد به صورت اصولي از طريق لوله هاي فاضلاب منتقل نمود.

د) قطع درختان و از بين بردن فضاهاي سبز که بايد مواظبت کامل از آنها به عمل آورد.

 

8 – زباله چيست؟

زباله، پس مانده ي مواد غذايي، قوطي ها و شيشه هاي خالي، کاغذ، نايلون و ساير وسايل دور ريختني است.

 

9 – دفع بهداشتي زباله ها به چه صورتي ميسّر است؟

به صورت دفن به طريقه ي درست، سوزاندن و بازيافت. زباله هاي بيمارستاني بايد در محل و با دستگاه هاي ويژه سوزانده شود چون انتقال آن موجب آلودگي مي شود.

 

10 – بازيافت را تعريف کنيد؟

برخي از زباله ها به ويژه کاغذ، فلزات، پلاستيک و شيشه را مجدداً تبديل نموده، مورد استفاده قرار مي دهند، به اين فرآيند، بازيافت مي گويند.

 

11- حوادث را تعريف کنيد؟

به پيشامدهايي گفته مي شود که معمولاً به طور ناگهاني اتفاق مي افتد و براي سلامتي، خطرناک است.

بهداشت

بهداشت

داشتن فعاليت، تحرّک و نشاط از نشانه هاي انسان سالم است. فرد سالم به راحتي فکر مي کند و وظايف خود را به خوبي انجام مي دهد. با ديگران به خوبي ارتباط برقرار مي کند و در کارهاي گروهي به خوبي فعاليت مي کند.
همه ي ما از بيماري، خاطره اي رنج آور و ناراحت کننده در ذهن داريم و مي دانيم که اين وضعيت در کار طبيعي جسم، روان و فعاليتهاي اجتماعي، اختلال ايجاد مي کند. فرد بيمار معمولاً با اقدامات درماني، بهبود مي يابد اما گاه اثرات بيماري تا آخر عمر باقي مي ماند و گاهي منجر به مرگ او مي شود.


بهداشت و سلامتي

سلامتي به طور کلي يعني آسايش کامل جسمي، رواني و اجتماعي. براي دستيابي به سلامتي بايد اعضاي

بدن وظايف خود را به خوبي انجام دهند، پس نياز به مراقبت دارند.

علم و هنر پيشگيري از اختلالات، بيماريها و افزايش طول عمر و سطح سلامتي را بهداشت مي گويند. براي تأمين بهداشت، تلاش و کوشش فردي و همگاني لازم است. بهداشت، علم پيشگيري است و هزينه هاي اندک آن قابل مقايسه با هزينه هاي گزاف درمان نيست. يکي از قوي ترين و ارزان ترين روشهاي علمي براي حفظ سلامتي، انجام واکسيناسيون به موقع و منظم است. بسياري از بيماريهاي خطرناک دوران کودکي با واکسن قابل پيشگيري است. واکسيناسيون علاوه بر کاهش مرگ و مير کودکان و نوزادان، مانع گسترش بيماريهاي واگيردار مي شود و خسارتهاي ناشي از اين گونه بيماريها را به حداقل کاهش مي دهد.

 

محيط زيست و سلامتي

هوايي که تنفس مي کنيم، آبي که مي آشاميم و براي آبياري و پرورش ماهي و شست و شو از آن استفاده مي کنيم، زميني که روي آن زندگي، زراعت و دامداري مي کنيم و به طور کلي آنچه پيرامون ماست و بر ما تأثير مي گذارد و از ما تأثير مي گيرد، محيط زيست ناميده مي شود. بسياري از بيماريهاي خطرناکي که بشر به آن دچار مي شود در اثر زندگي در محيط ناسالم به وجود مي آيد. زندگي و سلامت ما به محيط زيست ما وابسته است.

اهميت محيط زيست

کره ي زمين زيستگاه اصلي انسان و ديگر موجودات زنده است. عوامل طبيعي در ارتباط با هم و بطور هماهنگ، عمل مي کنند تا شرايط طبيعي براي همه ي موجودات زنده، فراهم شود. اگر هر کس در هر نقطه ي کره ي زمين به محيط زيست صدمه بزند، نتيجه ي آن بر تمام مردم کره ي زمين و ساير جانداران اثر مي گذارد.

عوامل آلوده کننده ي محيط زيست و راههاي پيشگيري از آن

يکي از عوامل آلودگي و نابودي محيط زيست، ازدياد بي رويه ي جمعيت و استفاده ي نامناسب از ذخاير کره ي زمين است. سَمهاي موجود در فاضلاب کارخانه ها و منازل، زباله ها و گازهاي سمي حاصل از سوخت ماشينها، کارخانه ها و وسايل گرم کننده ي خانگي و قطع بي رويه ي درختها و استفاده بي رويه از منابع طبيعي، از جمله عواملي هستند که موجب آلودگي هوا و آب و کاهش منابع طبيعي مي گردند. زباله نيز يکي از عوامل آلوده کننده است.

 

زباله چگونه موجب آلودگي محيط زيست مي شود؟

مي دانيد که زباله، پس مانده ي مواد غذايي، قوطي و شيشه هاي خالي، کاغذ، نايلون و ساير وسايل دور ريختني است. پخش شدن زباله در محيط زندگي، موجب جمع شدن حشرات و جانوران موزي مي شود و محل مناسبي براي رشد و تکثير ميکروبها مي گردد. گازهاي حاصل از انباشته شدن زباله ها موجب آلودگي هوا و شيرابه هاي ناشي از تخمير آنها موجب آلودگي آب و خاک مي گردد.

زباله ها بايد در کيسه هاي محکم و ظروف دردار باشند و در ساعت مقرّر به خارج از منزل و محيط کار منتقل شود. دفع بهداشتي زباله ممکن است به صورت دفن به طريقه ي صحيح، سوزاندن و يا بازيافت باشد. حشراتي مثل پشه، مگس و سوسک و جانوران موزي، عوامل انتقال انواع بيماريهاي خطرناک و کشنده هستند. براي از بين بردن حشرات و جوندگان بايد فقط در موارد بسيار ضروري از سموم شيميايي استفاده شود؛ زيرا حشره کشها و سموم شيميايي، هم براي سلامتي انسان و هم براي محيط زيست خطرناک اند.

 

حوادث و ايمني

حوادث، به پيشامدهايي گفته مي شود که معمولاً ناگهاني اتفاق مي افتند و براي سلامتي انسان بسيار خطرناکند. حوادث، ممکن است طبيعي و غيرقابل پيشگيري باشند که اصطلاحاً به آن "بلا" مي گويند؛ مثل زلزله، سيل، طوفان، فعاليتهاي کوه آتش فشان. رعايت نکات ايمني از بسياري از حوادث جلوگيري مي کند.


پرسش واحد ۳ – بهداشت

1 – سلامتي را تعريف کنيد و براي رسيدن به آن، چه کاري را بايد انجام داد؟

سلامتي، به طور کلي يعني «آسايش کامل جسمي، رواني و اجتماعي». بايد اعضاي بدن، وظايف خود را به خوبي انجام دهند، پس نياز به مراقبت دارند.

 

2 – چه عواملي ممکن است سلامتي انسان را به خطر اندازد؟

رعايت نکردن اصول بهداشتي، در معرض بيماريهاي واگيردار قرار گرفتن، مواظبت نکردن از اعضاي بدن و غيره.

 

3 – بهداشت را تعريف کنيد؟

علم و هنرِ پيشگيري از اختلالات، بيماريها، افزايش طول عمر و سطح سلامتي را بهداشت مي گويند.

 

4 – محيط زيست چه نقشي در تأمين احتياجات شما دارد؟

استفاده از درختان جنگلها براي صنايع چوبي، معادن، کوهها، هوايي که تنفس مي کنيم، آب براي خوردن، آبياري، پرورش ماهي و شست و شو، استفاده از زمين براي زندگي، زراعت و دامداري و ...

 

5 – محيط زيست را تعريف کنيد؟

آنچه پيرامون ماست و بر ما تأثير مي گذارد و از ما تأثير مي گيرد، محيط زيست ناميده مي شود.

 

6 – چه عواملي موجب آسيب ديدن محيط زيست مي شود؟

عوامل طبيعي مانند باد، آتشفشان، سيل، طوفان، عوامل مصنوعي مثل افزايش جمعيت، استفاده بي رويه از منابع طبيعي و ...

 

7 – چه عواملي در محيط زيست ممکن است بهداشت و سلامتي شما را به خطر اندازد؟

الف) زباله ها که بايد در داخل کيسه هاي سربسته جمع آوري کرد.

ب) دود کارخانه ها که بايد از داخل شهر به خارج شهر منتقل کرد.

ج) فاضلابها که بايد به صورت اصولي از طريق لوله هاي فاضلاب منتقل نمود.

د) قطع درختان و از بين بردن فضاهاي سبز که بايد مواظبت کامل از آنها به عمل آورد.

 

8 – زباله چيست؟

زباله، پس مانده ي مواد غذايي، قوطي ها و شيشه هاي خالي، کاغذ، نايلون و ساير وسايل دور ريختني است.

 

9 – دفع بهداشتي زباله ها به چه صورتي ميسّر است؟

به صورت دفن به طريقه ي درست، سوزاندن و بازيافت. زباله هاي بيمارستاني بايد در محل و با دستگاه هاي ويژه سوزانده شود چون انتقال آن موجب آلودگي مي شود.

 

10 – بازيافت را تعريف کنيد؟

برخي از زباله ها به ويژه کاغذ، فلزات، پلاستيک و شيشه را مجدداً تبديل نموده، مورد استفاده قرار مي دهند، به اين فرآيند، بازيافت مي گويند.

 

11- حوادث را تعريف کنيد؟

به پيشامدهايي گفته مي شود که معمولاً به طور ناگهاني اتفاق مي افتد و براي سلامتي، خطرناک است.

یخ خشک

اما یخ خشک چیست و چه کاربردهایی دارد.

 

یخ خشک شکل جامد  کربن دی‌اکسید است. و علتی که آن را به این نام می خوانند این است که همچون یخ سرد است اما از خود هیچ رطوبتی بر جای نمی گذارد.

کربن دی اکسید  در دمای 78- درجه سانتیگراد  متراکم شده  و تبدیل به جسم سفید  رنگ جامدی به نام یخ خشک می گردد ، این ماده غیر سمی و غیر خوراکی است و در دمای 78.5- درجه سانتیگراد تصعید می شود، هر کیلو گرم آن 1.6 کیلو ژول گرما جذب کرده و تبدیل به گاز می شود. یخ خشک را به راحتی  می توان برش زد و قطعه قطعه کرد .

کاربردها :

امروزه از یخ خشک به علت خاصیت سرمازایی فوق العاده ای که دارد استفاده زیادی می شود.

- برای منجمد کردن غذاها و داروها .

- در صحنه های تلویزیون و تئاتر از یخ خشک برای جلوه های ویژه استفاده می شود .

- برای بارور سازی ابر ها مورد استفاده قرار می گیرد .

-  حمل و نقل هوایی - زمینی .

- یخ خشک از هوا سنگین تر است به راحتی به لانه جوندگان راه پیدا می کند و آنها را از بین می برد .

- یخ خشک به همراه الکل فرا سرد شده برای داغ زدن اسب ها و حیوانات اهلی استفاده می گردد .

- دستگاه جرم گیر و رسوب زدا ( این دستگاه از دانه های فشرده یخ خشک به قطر 3mm ماشین آلات  و سطوح مختلف را رسوب زدایی می کند) .

 

مزیت های یخ خشک به یخ معمولی 

 1 - به دلیل تصعید شدن (تبدیل مستقیم از جامد به گاز) هیچ مایعی باقی نمی گذارد

2 - چیزی را تر و خیس نمی کند

3 - مزه غذا را تغییر نمی دهد

4 - هزینه تعمیرات و نگهداری را کاهش می دهد

5 - با وزن مساوی سرمایی بیش از حد ایجاد می کند

6 - دانسیته و چگالیش به مراتب بالا تر از یخ معمولی می باشد در نتیجه حمل و نقلش به مراتب آسانتراست

دماسنج

در سال ۱۶۳۵ دوک فردینالند توسکانی، که به علوم علاقه‌مند بود دماسنجی ساخت که در آن از الکل (که در دمایی خیلی پایین‌تر از دمای آب یخ می‌بندد.) استفاده کرد. و سر لوله را چنان محکم بست که الکل نتواند تبخیر شود.سرانجام در سال ۱۶۴۰ دانشمندان آکادمی لینچی در ایتالیا نمونه‌ای از دماسنج‌های جدیدی را ساختند که در آن جیوه به کار برده و هوا را دست کم تا حدودی از قسمت بالای لوله بسته خارج کرده بودند. توجه به این نکته جالب است که در حدود نیم قرن طول کشید تا دماسنج کاملاً تکامل یافت.
به دنبال کشف دماسنج گابریل دانیل فارنهایت دانشمند هلندی در قرن هفدهم نوعی دماسنج گازی و الکلی ساخت که با دقت اندازه‌گیری بیشتری می‌تواند دمای هوا را اندازه‌گیری کند. او به سال ۱۷۱۴ میلادی دماسنج جیوه‌ای را طراحی و با ضریب دقت بالایی با شیوه‌ای خاص درجه‌بندی نمود. فارنهایت نتایج تحقیقات خود را در سال ۱۷۲۴ میلادی منتشر ساخت.
آندرس سیلیسیوس دانشمند سوئدی به سال ۱۷۲۳ دماسنج جیوه‌ای را به صد قسمت مساوی تقسیم‌بندی نمود. اندازه‌گیری دمای هوا به روش سانتیگراد، (سیلیسیوس) به نام پرافتخار ایشان ثبت شده است.
ژول دانشمند انگلیسی با اعتقاد به این که گرما نوعی انرژی است آزمایش‌های فراوانی در این راستا به انجام رسانید. او با اندازه‌گیری اختلاف دمای آب در بالا و پایین یک آبشار صد و ده متری روی تبدیل انرژی پتانسیل آب به گرما بررسی‌های فراوانی به انجام رسانید. پس از انجام این بررسی‌ها او به این نتیجه رسید که مقدار انرژی در جهان ثابت است فقط می‌تواند از صورتی به صورت دیگر تبدیل شود. پس اجسام می‌توانند در حالت تعادل گرمایی وجود داشته باشند. ژول در سال ۱۸۴۳ اظهار داشت که هرگاه مقدار معینی از انرژی مکانیکی به نظر ناپدید آید، همراه آن مقدار معینی گرما ظاهر شده است و این دلالت بر پایستگی چیزی دارد که امروزه آن را انرژی می‌نامیم. ژول می‌گوید که او خشنود است از اینکه عوامل بزرگ طبیعت به فرمان خالق فناناپذیر هستند و اینکه هرگاه (انرژی) مکانیکی صرف شود هم ارز گرمایی دقیقی از آن به دست می‌آید.
این گفته را ژول با کار خود در آزمایشگاه به دست آورده بود او اساساً مرد عمل بود و وقتی اندک برای تفکرات فلسفی درباره‌ یافته‌های خود داشت. در حالی که دیگران بر مبنای استدلالهای ذهنی به همان نتیجه رسیده بودند که مقدار کل انرژی در جهان ثابت است.
اینک پس از سالها گذر از نظریات ارزشمند دانشمندان انسان توانسته است با بکارگیری روابط و قوانین انرژی گرمایی را بیشتر شناخته و در نیروگاههای تولید برق، کارخانه‌های فولاد سازی، نیروگاههای هسته‌ای، موتور هواپیمای غول پیکر و هزاران هزاران پدیده او را مهار ساخته و بکار گیرد.

تعریف دما سنج
میزان الحراره که سرما و گرما را نشان میدهد، این لفظ فرانسوی است و در فارسی مستعمل است لیکن هنوز جزء زبان نشده است(فرهنگ نظام). ماخوذ از ترموس بمعنی گرما و مترون بمعنی اندازه یونانی و آلتی است که از روی آن میزان گرما اندازه گیری میشود و معمولا از یک لوله شیشه ای که دو طرف آن بسته و در قسمت پایین آن مخزنی پر از جیوه یا الکل تعبیه شده است تشکیل می گردد برای مدرج ساختن آن ، ترمومترهای جیوه ای را در ظرف بخار آبی که در حال جوش است (کنار دریا) قرار میدهند، جیوه بر اساس خاصیت انبساط اجسام در مقابل حرارت در لوله بالا میرود ودر نقطه ای که توقف می کند آن نقطه را با عدد ۱۰۰ علامت می گذارند. سپس مخزن جیوه را در خرده یخ در حال گداز می گذارند. جیوه از لوله پائین می آید و در نقطه ای متوقف می شود که آن را، نقطه صفر میزان الحراره فرض می کنند و در حقیقت نقطه انجماد آب یا نقطه ذوب یخ است . آنگاه میان این دو رقم را با اعداد علامت گذاری نموده که هر قسمت را یک درجه نامند. و اینگونه ترمومترها که بصد درجه تقسیم شده اند ترمومتر سانتی گراد می نامند. چه غیر از این درجه بندی انواع دیگری نیز وجود داردکه از آنجمله است ترمومتر رئومور و ترمومتر فارنهایت . ترمومتر رئومور – در این گرماسنج نقطه یخ یا صفر درجه سانتی گراد برابر است ولی نقطه غلیان آب در این گرماسنج ۸۰ درجه است چه دانشمند فرانسوی در گرماسنج خود بین نقطه انجماد آب یا ذوب یخ و نقطه غلیان آب را ۸۰ درجه تقسیم کرده و بالنتیجه ۸۰ درجه ترمومتر رئومور برابر با صد درجه ترمتر سانتیگرادمیباشد.
محدوده کاری دما سنج
باید توجه داشت که با ترمومترهای جیوه ای نمی توان سرماهای کمتراز ۳۵ درجه زیر صفر را اندازه گیری کرد زیرا جیوه در ۳۹ – درجه سانتی گراد منجمد میشود. از این روی برای اندازه گیری سرماهای شدید از ترمومترهای الکلی استفاده می کنند زیرا الکل در ۱۲۰ درجه سانتی گراد مایع است و بالعکس در ۷۸ درجه سانتی گراد بجوش می آید از این روی ترمومتر ماگزیما و منیما را بطور مرکب بکار می برند که از الکل و جیوه تشکیل می یابد این نوع میزان الحراره می تواند حداکثر درجه حرارت و حداقل آنرا در مدت معینی مثلا یک شبانه روز تعیین کند و از یک میزان الحراره الکلی دراز تشکیل شده است و برای اینکه جای زیاد نگیرد ساقه آنرا دو مرتبه خم کرده اند و در قسمت خمیده آن که بشکل «ایو»ی فرانسه می باشد جیوه ریخته شده و بدین ترتیب الکل به دو قسمت تقسیم می شود: یک قسمت در طرف راست لوله باقی می ماند که بالای آن حباب خالی از هواست کمی الکل در آن بخار می شود و طرف چپ آن منتهی به مخزن الکل است . در بالای دو طرف جیوه دوسوزن فولادی موسوم به نشانه قرا دارد.
طرز عمل
طرز عمل – وقتی هوا گرم میشود الکل مخزن وسطی منبسط می گردد و جیوه را در شاخه چپ بطرف پائین میراند و در نتیجه جیوه در شاخه دومی بالا می رود و نشانه راهمراه می برد. وقتی هوا سرد میشود الکل منقبض می شود و بجای خود برمی گردد. ولی نشانه طرف راست بکنار لوله می چسبد و پائین نمی آید. در صورتی که جیوه در طرف چپ ، نشانه را بالا می برد و اگر دو مرتبه هوا گرم شود این نشانه به کنار لوله می چسبد و این عمل در مدت معینی چندین بار ممکن است تکرار شود. هنگام بازدید ترمومتر نشانه طرف راست حداکثر درجه حرارت و نشانه طرف چپ حداقل آن را نشان میدهد در صورتی که سطح جیوه در این موقع در هر شاخه را که بگیریم درجه حرارت همان زمان را تعیین میکند. مثلا در حداعلای درجه حرارت ۵/۲۱ + و حداقل آن ۵/۱۰ – و درجه حرارت موقع بازدید ۱۲ درجه است و برای باز گرداندن نشانه های آهنی تا سطح جیوه از یک آهن ربای نعلی شکل استفاده میشود.
انواع دما سنج
.
 
 
دما سنج گازی
جنس ، ساختمان ، و ابعاد دماسنج در ادارات و موسسات مختلف سراسر دنیا که این دستگاه را به کار می‌برند. تفاوت دارد و به طبیعت گاز و گستره دمایی که دماسنج برای آن در نظر گرفته شده است، بستگی دارد. این دماسنج شامل حبابی از جنس شیشه ، چینی ، کوارتز ، پلاتین یا پلاتین ـ ایریدیم ( بسته به گستره دمایی که دماسنج در آن به کار می‌رود ) ، که به وسیله یک لوله موئین به فشارسنج جیوه‌ای متصل است، می باشد. این دماسنج براساس دو قانون ذکر شده در مورد گاز کامل کار می‌کند.
قوانین گازها
همان وقت که اسحاق نیوتن در کمبریج درباره نور و جاذبه می‌اندیشید، یک نفر انگلیسی دیگر به نام رابرت بویل ، در آکسفورد سرگرم مطالعه در باب خواص مکانیکی و تراکم پذیری هوا و سایر گازها بود. بویل که خبر اختراع گلوله سربی اوتوفون گریکه را شنیده بود، طرح خویش را تکمیل کرد، و دست به کار آزمایشهایی برای اندازه ‌گیری حجم هوا در فشار کم و زیاد شد.
نتیجه کارهای وی چیزی است که اکنون به قانون بویل ماریوت معروف است، و بیان می‌کند که حجم مقدار معینی از هر گاز در دمای معین با فشاری که بر آن گاز وارد می‌شود، بطور معکوس ، متناسب است با فشاری که بر آن گاز وارد می‌شود.
حدود یک قرن بعد ، ژوزف گیلوساک فرانسوی ، در ضمن مطالعه انبساط گازها ، قانون مهم دیگری پیدا کرد که بیان آن این است: فشار هر گاز محتوی در حجم معین به ازای هر یک درجه سانتیگراد افزایش دما ، به اندازه ۲۷۳/۱ حجم اولیه‌اش افزایش می‌یابد. همین قانون را یک فرانسوی دیگر به نام ژاک شارل ، دو سال پیش از آن کشف کرده بود. و از این رو اغلب آن را قانون شارل گیلوساک می‌نامند. این دو قانون مبنای ساخت دماسنجهای گازی قرار گرفت.
دماسنج مایعی
این نوع دماسنج یکی از رایج ترین انواع دماسنجهای مورد استفاد درصنعت و غیره می باشد. عمدتا این نوع دماسنج را بعنوان دماسنجهای جیوه ای یا الکلی می شناسیم. ساختمان این نوع دماسنجها از یک مخزن مایع و یک لوله مویین تشکیل شده که مایع درون مخزن در اثر انبساط از لوله مویین بالا رفته و دمای متناسب را نشان میدهد.
دماسنج جیوه ای را می توان برای اندازگیری دما از ۳۷٫۸- تا۳۱۵ سانتی گراد استفاده نمود. اما اگرفضای بالای سطح جیوه را از گاز ازت پر نمایند ، می توان تا دمای ۵۳۸ درجه از آن استفاده نمود.
دماسنج انبساط سیال
این نوع دماسنج یکی از باصرفه ترین ، رایج ترین و تطبیق پذیر ترین وسایل اندازگیری دما در صنعت می باشد.اساس کار این دماسنج در شکل مقابل نشان داده شده است.همانگونه که ملاحظه می شود با افزایش دما فشار درون حباب که می تواند محتوی مایع ، گاز یا بخار باشد ، بالا رفته و توسط فشار سنج اندازه گیری می شود. طول لوله مویین می تواند تا ۶۰ متر باشد ؛ اما این مقدار بر دقت اندازه گیری دما تاثیر گذار خواهد بود.بهترین حالت زمانی است که از لوله مویین کوتاه که به یک ترانس دیوسر فشار الکتریکی متصل شده استفاده گردد.
دماسنج الکتریکی
این نوع دماسنجها اصولا کاربردهای فراوانی در صنعت داشته و قادرند از دماهای پایین تا دماهای بسیار بالا را اندازه گیری نمایند.که عمدتا بصورت مقاومتی و ترموکوپل هستند.
- دماسنج با مقاومت الکتریکی:
دماسنج مقاومتی به صورت یک سیم بلند و ظریف است، معمولا آن را به دور یک قاب نازک می‌پیچند تا از فشار ناشی از تغییر طول سیم که در اثر انقباض آن در موقع سرد شدن پیش می‌آید، جلوگیری کند. در شرایط ویژه می‌توان سیم را به دور جسمی که منظور اندازه گیری دمای آن است پیچید یا در داخل آن قرار داد. در گستره دمای خیلی پایین ، ( دماسنجهای مقاومتی معمولا از مقاومتهای کوچک رادیویی باترکیب کربن یا بلور ژرمانیوم که ناخالصی آن آرسنیک است و جسم حاصل در درون یک کپسول مسدود شده پر از هلیوم قرار دارد، تشکیل می‌شوند. این دماسنج را می‌توان بر روی سطح جسمی که منظور اندازه گیری دمای آن است سوار کرد یا در حفرهای که برای این منظور ایجاد شده است، قرار داد. دماسنج مقاومتی پلاتین را می‌توان برای کارهای خیلی دقیق در گستره –۲۵۳ تا ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد به کار برد.
ترمیستور
ترمیستور یک وسیله نیمه رساناست که برخلاف فلزات ، دارای ضریب دمای مقاومت منفی است . بعلاوه مقاومت آن بصورت نمایی با دما تغییر می کند. ترمیستور یک وسطله بسیار حساس است و انتظار می رود که با درجه بندی مناسب ، دارای عملکرد ثابتی تا ۰٫۰۱ سانتی گراد باشد.یکی از ویژگی های جالب آن اینستکه می توان از آن بعنوان جبران کننده دمای مدار های الکتریکی استفاده نمود.
دمانگاری کریستال مایع
کریستالهای مایع خمیری ، که از استرهای کلسترول ساخته شده اند پاسخ جالبی به دما از خود نشان می دهند . در یک گستره تکرار پذیر دما ، کریستال مایع همه رنگهای طیف رنگی را از خود آشکار می سازد.این پدیده بازگشت پذیر و تکرار پذیر است . با تغییر دادن فرمول مورد نظر می توان از کریستالهای مایع از کمتر از صفر درجه تا چند صد درجه سانتی گراد استفاده نمود.

-دماسنج معمولی استاندارد
این دماسنج یک لوله بسیار باریک شیشه ای مسدود است که در انتهای آن محفظه ای تعبیه و از جیوه یا الکل پر شده است. در داخل لوله دماسنج خلاء کامل وجود دارد. گرم و سرد شدن مخزن باعث گرم و سردشدن مایع درون مخزن شده و متعاقب آن باعث بالا و پایین رفتن مایع در داخل مخزن شیشه ای می شود، با مشاهده سطح مایع در داخل لوله دماسنج و قرائت عددی که روی بدنه شیشه نوشته شده است دمای هوا در آن لحظه مشخص می شود.

تصویر

جیوه

در محیط اطراف ما مواد سمی و خطرناک فراوانی وجوددارند که بدون شک جیوه یکی از سمی ترین و خطرناک ترین آنهاست . و موضوع تاسف انگیز اینکه افراد نسبت به میزان خطرناک بودن و شدت سمی بودن جیوه آگاهی چندانی ندارند .

برای خود من این موضوع همیشه سوال برانگیز بود که مگر مقدار جیوه بکار رفته در دماسنج های پزشکی چقدر است که استفاده از این دماسنج ها را مدتهاست که در کشورهای پیشرفته و صنعتی  ممنوع کرده اند ؟

شما با خواندن مطلب زیر که در مورد چگونگی دفع سالم جیوه است خودتان به جواب این سوال خواهید رسید .

و تاسف انگیز تر اینکه بخش عمده ای از فرآیند الکترولیز نمک طعام و تولید گاز کلر برای تامین خوراک  واحد های پلیمری با استفاده از روش هاو  فرآیند های قدیمی که مقادیر زیادی جیوه مورد استفاده قرار می دهند صورت می گیرد . از آن بدنر جابجای مقادیر زیادی جیوه در حد چندین لیتر است که گاه توسط افراد نا آگاه به بیرون منتقل می شود ، غافل از اینکه این کار  ع هم برای شخص مزبور و هم برای سایر افراد بسیر خطرناک است بطوریکه  سمی بودن جیوه به آن اندازه است که حتی مقادیر فوق العاده کم آن نیز می تواند باعث مسموم شدن شخص  و صدمه دیدن وی شود .

و نکته آخر اینکه این فلز فوق العاده سمی و خطرناک که در دمای معمولی مایع است و خیلی سریع تبخیر شده و وارد هوای تنفسی می شود هیچگونه بو و رنگی ندارد  و به این جهت شخص احساس نمی کند که در معرض این مواد سمی قرار گرفته است !

ضررهای جیوه برای سلامتی انسان

جیوه جذب شده توسط ریه وارد خون می‌شود و در اندام‌های مختلف مثل کلیه، مغز و کبد توزیع می‌شود.جیوه اثراتی نیز بر قلب دارد و با افزایش پراکسید هیدروژن باعث از بین رفتن گلوتاتیون می‌شود  

مقسوم علیه

مقسوم علیه

 

ç مقسوم علیه های یک عدد: هر عدد طبیعی بر تعدادی از عددها بخشپذیر است که مقسوم علیه های آن عدد می باشند.

 مثال: عدد 20 بر عددهای 1 , 2, 4 , 5 , 10 , 20 بخشپذیر است، پس:

 {20, 10, 5, 4, 2, 1} = مجموعه مقسوم علیه های عدد 20

ç عدد اول ( Prime number ):

هر عدد طبیعی بزرگتر از یک که غیر از خودش و یک مقسوم علیه دیگری نداشته باشد ، عدد اول نامیده می شود. 2, 3 , 5 , 7 اعداد اول کوچکتر از 10 هستند.

 

 

با توجه به شکل های بالا می توان گفت که عدد 5 عددی اول و عددهای 10 , 12 , 20 عدد اول نمی باشند.

 

مقسوم علیه های اول یک عدد:

مقسوم علیه های اول یک عدد را به دو روش می توانیم بدست آوریم:

 

الف) تجزیه  درختی:

مثال:

 

 

 

 

 

 {2,3,5} = مقسوم علیه های اول عدد 30

 

{2,3,5,11} = مقسوم علیه های اول عدد 330

 

 ب) تجزیه خطی:

مثال:

{2,3,5} = مقسوم علیه های اول عدد 60

 

توضیح: در این روش برای تجزیه یک عدد از تقسیم آن عدد به عددهای اول کمک می گیریم.

 

ç نمودار مقسوم علیه های یک عدد:

شکل دقیقی است که به کمک آن مقسوم علیه های یک عدد را مشخص می کنند.

برای رسم نمودار مقسوم علیه های یک عدد به صورت زیر عمل می کنیم.

1- مقسوم علیه های اول عدد را بدست می آوریم.

2- به ازای هر مقسوم علیه اول یک یا یک دسته خطوط موازی رسم می کنیم.

3- عدد را بر مقسوم علیه های اول تقسیم کرده تا به کوچکترین مقسوم علیه هر عدد برسیم.

 

 مثال:

 

ç مضرب (multiple):

مضرب در لغت به معنی مکانی است که در آن خیمه بر پا کنند و در ریاضی مضربهای طبیعی یک عدد، از ضرب آن عدد در عددهای 1 , 2 , 3 , ... بدست می آیند.

 

 

مجموعه مضربهای عدد 5 عبارت است از       { ... , 15, 10 , 5 }

مجموعه مضربهای عدد 8 عبارت است از       { ... , 24, 16 , 8 }

 

 ç بزرگترین مقسوم علیه مشترک دو عدد (greatest common divisor)

دو عدد طبیعی در نظر بگیرید . بزرگترین عددی که هر دو عدد بر آن بخشپذیر باشند ، را بزرگترین مقسوم علیه مشترک آن دو عدد می نامند.

بزرگترین مقسوم علیه مشترک را به اختصار « ب . م . م » می گویند و برای نمایش آن از علامت «П  » استفاده می شود.

مثال:

بزرگترین مقسوم علیه مشترک دو عدد 20 و 12 برابر 4 است.

به عبارت دیگر بزرگترین عددی که دو عدد 20 و 12 بر آن بخشپذیر باشد ، 4 است.

 

 ç روش نردبانی (ladder method)

شکل دقیقی است مانند نردبان که به کمک آن بزرگترین مقسوم علیه مشترک دو عدد را مشخص می کنند.

مثال:

 

 

 

ç کوچکترین مضرب مشترک (least common multiple):

دو عدد در نظر بگیرید. مضرب های آن ها را بنویسید. از میان آن ها کوچکترین عددی را که مضرب هر دو عدد باشد را « کوچکترین مضرب مشترک » آن دو عدد می نامند.

کوچکترین مضرب مشترک دو عدد را به اختصار « ک . م . م » می گویند و برای نمایش آن از نماد « £ » استفاده می شود.

کوچکترین مضرب مشترک دو عدد 6 و 9 برابر 18 است.

به عبارت دیگر: 18 کوچکترین عددی است که مضرب هر دو عدد 6 و 9 است.

 

 روش تعیین کوچکترین مضرب مشترک:

 برای  تعیین کوچک ترین مضرب مشترک دو عدد به صورت زیر عمل می کنیم:

* ابتدا بزرگترین مقسوم علیه مشترک آنها را پیدا می کنیم.

* یکی از دو عدد را بر بزرگترین مقسوم علیه مشترک به دست آمده تقسیم می کنیم.

* خارج قسمت را در عدد دیگر ضرب می کنیم.

عدد حاصل ، کوچکترین مضرب مشترک دو عدد مفروض است.

محاسبه کوچک ترین مضرب مشترک دو عدد را می توانیم به طور خلاصه به صورت زیر بنویسیم:

 

 

 

 

اب در هوا

آب در هوا

 

كره زمين كه در آن زندگي مي كنيم داراي 3 بخش است:

الف: هوا (جو يا اتمسفر)        كه مخلوطي از انواع گازها مي باشد.
ب: آب                                 شامل اقيانوس ها، درياها، درياچه ها و... مي باشد.
ج: خشكي                          شامل كوهها ، بيابان ها، جنگل ها، مراتع و ... مي باشد.

 

الف: هوا (جو يا اتمسفر)

هواي اطراف زمين را جو يا اتمسفر گويند در واقع ما درون اقيانوسي از هوا زندگي مي كنيم هر چه از سطح زمين به سمت بالا حركت كنيم هوا رقيق تر و فشار آن كمتر مي شود.


ميزان بخار آب موجود در هوا در نواحي مختلف متفاوت است. در نواحي بياباني بسيار كم حدود 5% و در نواحي مرطوب بسيار زياد و گاهي تا 90% هم ميرسد.

 

ب: آب (H2O)

آب مايعي است بي رنگ كه تقريبا در بسياري مناطق فراوان است و زندگي تمام موجودات زنده به آن بستگي دارد حتي بسياري از صنايع به آب بستگي دارند و موجب تغييرات فيزيكي و شيميايي زيادي مي شود.
آيا تا به حال از خود سوال كرده ايد كه چرا آب تمام نمي شود و آب مورد نياز از كجا مي آيد شايد بگوئيد از اعماق زمين و اقيانوس ها يا ... چرا آن ها تمام نمي شوند بر اي يافتن پاسخ اين سوال بايد چرخه آب را بررسي كنيم.


چرخه آب:

آبي كه درون اقيانوس يا درياها وجود دارد بر اثر تابش نور خورشيد به بخار تبديل شده و ابرها را بوجود مي آورد كه بر اثر سرد شدن ابرها باران ايجاد شده و آب باران دوباره به درياها برمي گردد اين مسير را چرخه آب گويند.

قسمتي از چرخه آب در بدن جانداران نيز مي باشد

 مثال: يك حيوان با نوشيدن مقداري آب، آنرا وارد بدن خود كرده اين آب پس از عبور از راههاي گوناگون دوباره به صورت عرق- ادرار- هوا تنفسي از بدن خارج مي شود.

 

گياهان نيز به وسيله ريشه خود آب جذب كرده و پس از عبور از آوندها و رسيدن به برگ ها به وسيله شيره هاي گياهي و ذخيره در ميوه ها از گياهان جدا مي شود و مسير خود را طي ميكند.




براي برقراري چرخه آب انرژي لازم است:

اين انرژي به صورت مستقيم يا غير مستقيم از خورشيد تأمين مي شود.


براي تبديل بخار آب به ابر و توليد باران سه شرط لازم است:

الف: بخار آب به مقدار كافي
ب : كاهش دما در منطقه
ج: وجود ذرات جامد تا مولكول هاي آب بتوانند به آن بچسبند.


هركدام از انواع بارشها در شرياط خاصي ايجاد مي شوند ولي بيشترين بارش به صورت باران و برف مي باشد.

انواع ابرها:
الف: ابر كومولوس:

 اين ابرها بر اثر بالا رفتن سريع هوا تشكيل مي شوند به صورت پنبه يا گل كلم به رنگ سفيد ديده مي شوند.

ب: ابر استراتوس:

ابرهايي گسترده و موازي با سطح زمين هستند و معمولاً در ارتفاع پايين تشكيل مي شوند و گاهي توليد مه مي كنند.


ج: ابر سيروس:

 در ارتفاعات بالا و به صورت پراكنده تشكيل مي شوند. پر مانند و بارندگي ندارند.



علت بارش:
وقتي رطوبت هوا به حد اشباع برسد(نقطه شبنم) هوا ديگر نمي تواند رطوبت را در خود نگه دارد در نتيجه آنرا به يكي از روش هاي بارش به زمين منتقل مي كند.
در اين صورت قطرات ريز آب موجود در هوا به هم متصل شده و قطره هاي درشت تري را بوجود مي آورند كه بر اثر نيروي گرانش به صورت باران به سمت زمين حركت مي كنند

دو اصطلاح در مود ابرها


الف) آلتو : اين كلمه به معناي بالا بودن و موقعي بكار مي رود كه در ارتفاع بسيار بالا تشكيل شود مثل آلتو استراتس
ب) نيمبوس: به معناي باران زا بودن اين كلمه موقعي بكار مرود كه ابر قدرت بارندگي دارد مثل كومولونيمبوس

کسر و نسبت و اعشار

کسر ، نسبت و اعشار

 

در طول روز به صورت عملی از کسرهای متعارفی استفاده می کنیم بدون آنکه به صورت عمیق به مفهوم کسر توجه داشته باشیم. زمانی که یک کیک را به قسمت های مساوی تقسیم می کنیم یا یک سیب را به صورت مساوی بین دو نفر تقسیم می کنیم از مفهوم کسر استفاده کرده ایم.

 

 

ç معکوس یک کسر:

معکوس به معنی واژگونه و وارونه است و اگر جای صورت و مخرج یک کسر را عوض کنیم معکوس آن بدست می آید.

مثال: معکوس است.

 

 ç نسبت ( ratio):

نسبت به معنی پیوستگی، ارتباط، اتصال، خویشاوندی و رابطه میان دو شخص یا دو شیء می باشد و در ریاضی ارتباط دقیق و مشخص است و به کمک اعداد بیان می شود.

 

 ç تناسب (proportion):

تناسب به معنی با هم نسبت داشتن، وجود داشتن رابطه و نسبت میان دو شخص یا دو شیء می باشد و در ریاضی بیان تساوی دو نسبت را «تناسب» نامند.

 

آب لـــیـــــوان

1

2

3

4

5

?

?

مایـع شـربـت

2

4

6

?

?

12

14

 

تـیـم فوتسـال

1

2

3

4

5

?

?

بازیکن اصلی

5

10

15

?

?

30

35

 

شــمـاره آمار

1

2

3

4

5

6

7

نـــــــــــــــمره

17

20

14

10

13/5

16

?

 

با توجه به جدول بالا:

1- نسبت آب لیوان به شربت یا 1 به 2 است، یعنی میان آب لیوان به شربت یک ارتباط مشخص وجود دارد، به طوریکه در برابر هر لیوان آب 2 قاشق مایع شربت لازم است.

۲- بین شماره آمار دانش آموزان و نمره آنان ارتباط مشخص وجود ندارد و برای این موضوع نسبت مشخصی نمی توان یافت.

۳- تساوی را یک تناسب می نامیم و می خوانیم : 1 به 2 مثل 4 است به 8.

 تساوی را یک تناسب می نامیم و می خوانیم : 1 به 5 مثل 4 است به 20.

 

ç تسهیم به نسبت: تسهیم به معنی سهم دادن ، سهم بندی کردن ، جزو جزو کردن می باشد. و در ریاضی بررسی نسبت یک مقدار به کل را « تسهیم به نسبت » می گوییم.

مثال: در شکل زیر نسبت قسمت رنگ شده به کل شکل چقدر است؟

 

ç اعشار ، ممیز (decimal point):

ممیز به معنی تمییز دهنده و جدا کننده می باشد و در عدد اعشاری علامتی است به شکل «/» یا  «0»  که برای جدا کردن قسمت کسری از جزء صحیح به کار می رود.

مثال: 57/3 (سه و پنجاه و هفت صدم) عدد اعشاری است که 3 جزء صحیح و 57/0 قسمت کسری آن      می باشد. این دو قسمت به کمک علامت « / » از هم جدا شده اند.

 

خواص تناسب:

1. طرفین وسطین کردن     

2. جمع صورت ها و جمع مخرجها  

3. می توانیم جای طرفین را عوض کنیم

4. می توانیم جای وسطین را عوض کنیم    

5. می توانیم تناسب را معکوس کنیم  

6. ترکیب نسبت در صورت     

  

7. ترکیب نسبت در مخرج      

 

8. تفضیل نسبت در صورت     

9. تفضیل نسبت در مخرج  

   

10. تفضیل نسبت در صورت و ترکیب نسبت در مخرج

11. اگر علی کاری را در a روز و بهرام همان کار را در b روز به تنهایی انجام دهند، این دو نفر با هم کار را در روز انجام می دهند.

 

مثال: علی کاری را در 10 روز و بهرام کار را 15 روز انجام می دهند، اگر هر دو با هم کار کنند، کار چند روزه تمام می شود؟

(راه تستی)

(راه منطقی)

 

12. اگر m لیتر اسید n% را بر روی  p لیتر اسید  q% بریزیم، درصد اسید حاصل از دستور زیر بدست می آید:

 

مثال: اگر 100 لیتر الکل ٩۶% را با 140 لیتر الکل ۷۲% مخلوط کنیم درجه الکل حاصل چقدر خواهد شد؟

حل:

 

13. اگر باشد ، انگاه

مثال: بین دو کسر , ٣ کسر دیگر بنویسید.

 

14. اگر مقسوم و مقسوم علیه تقسیمی را در عددی (بجز صفر) ضرب کنیم، خارج قسمت تغییر    نمی کند، ولی با قیمانده در عدد ضرب می شود.

مثال:

 

خارج قسمت در هر دو  تقسیم عدد 4 می باشد که تغییری نمی کند ولی باقیمانده 3 برابر شده است.

 

15. اگر مقسوم و مقسوم علیه تقسیمی را بر عددی (بجز صفر) تقسیم کنیم خارج قسمت تغییر نمی کند ولی باقیمانده بر آن عدد تقسیم می شود.

 

خارج قسمت تغییر نکرده است ولی باقیمانده بر 5 تقسیم شد.

 

16. بعضی از واحد های طول به صورت زیر است.

1 میکرون

1 میلی متر

ـــــ

1 سانتی متر

10 میلی متر

ـــــ

1 اینج

25/4 میلی متر

2/54 سانتی متر

0/254 متر

1 فوت

305 میلی متر

30/5 سانتی متر

0/305 متر

1 یارد

914 میلی متر

91/4 سانتی متر

0/914 متر

1 ذرع

1045 میلی متر

104/5 سانتی متر

1/045 متر

1 کلیومتر

1000000 میلی متر

100000 سانتی متر

1000 متر

1 مایل رسمی

1609000 میلی متر

160900 سانتی متر

1609 متر

1 مایل دریایی

1852000 میلی متر

185200 سانتی متر

1852 متر